Poraxo'rlik va korrupsiyaga qarshi kurashish tartibi
Moliyaviy jinoyatlar sohasidagi uchinchi shaxslarga nisbatan xatarlarni boshqarish tartibi
KELISHUV
"UZBAT" QK AJ (keyingi o‘rinlarda "UZBAT" deb ataladi) Bosh direktorining buyrug‘iga muvofiq Moliyaviy jinoyatlar sohasida uchinchi shaxslarga nisbatan tavakkalchiliklarni boshqarish tartibi va "UZBAT" xodimlari, spnnhuningdek, "UZBAT"ning barcha biznes sheriklari va ularning xodimlari (keyingi o‘rinlarda "Kompaniya" deb ataladi) halol xulq-atvorining asosiy qoidalarini belgilovchi "Etkazib beruvchining xulq-atvor kodeksi" tasdiqlanganligini inobatga olgan holda.
Mazkur Bitim Tomonlari UZBAT va Kompaniya nomidan quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar:
Kompaniya UZBATda amalda bo‘lgan Quyida ko‘rsatilgan Ta’minotchining axloq kodeksini joriy etish va Kompaniyaning barcha mansabdor shaxslari va xodimlari tomonidan Yetkazib beruvchining axloq kodeksiga rioya etilishini ta’minlash majburiyatini oladi.
Kompaniya amaldagi qonunlarga, jumladan, poraxo‘rlik, korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish, noqonuniy savdo va/yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash (shu jumladan, yordam) bilan bog‘liq har qanday qonunlarga (jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, Buyuk Britaniyaning 2010-yildagi "Poraxo‘rlik to‘g‘risida"gi qonuni, AQShning 1977-yildagi "Xorijda korrupsiyaga qarshi kurash to‘g‘risida"gi qonuni, Buyuk Britaniyaning 2017-yildagi "Jinoiy moliya to‘g‘risida"gi qonuni, 2002-yildagi "Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlar to‘g‘risida"gi qonuni va har qanday amaldagi mahalliy qonunlarga (jumladan, mahalliy soliq qonunlari) rioya qilish majburiyatini oladi
Kompaniya tomonidan ushbu Bitimning 1-2-bandlari lozim darajada bajarilmaganligi fakti aniqlangan taqdirda, Tomonlar o‘rtasida tuzilgan va lozim darajada bajarilmaganlik fakti aniqlangan sanada amalda bo‘lgan barcha shartnomalar ushbu bandda ko‘rsatilgan voqea yuz berganidan so‘ng darhol UZBAT tomonidan bir tomonlama tartibda bekor qilinishi mumkin. Amaldagi shartnomalar ushbu bandga muvofiq bekor qilingan taqdirda, Tomonlar alohida bitim bilan bajarilmagan shartnoma majburiyatlari bo‘yicha keyingi harakatlarni kelishib olish majburiyatini oladilar.
Ushbu bilan Kompaniya UzBATga nisbatan javobgarlik yuklanishiga va/yoki uchinchi shaxslar, shu jumladan davlat organlari tomonidan, Kompaniyaning insofsiz harakatlari/harakatsizligidan kelib chiqadigan talablarning UzBATga qo‘yilishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun, shu jumladan Kompaniya tomonidan ushbu Bitim shartlari bajarilmagan taqdirda, o‘zida mavjud bo‘lgan barcha qonuniy choralarni ko‘rishga so‘zsiz rozilik bildiradi va tasdiqlaydi. Bundan tashqari, Kompaniya har qanday bilvosita, maxsus, tasodifiy holatlar uchun javobgar bo‘ladi.
UZBAT ta’minotchilari haqida
Ta’riflar
"Qo‘llaniladigan qonunchilik" deganda har qanday yurisdiksiyadagi barcha qonunlar, qarorlar, ko‘rsatmalar, umumiy huquqning qonunosti hujjatlari va fuqarolik kodekslari, har qanday sud yoki vakolatli organ yoki tribunalning barcha qarorlari, bildirishnomalari, ko‘rsatmalari va qarorlari, qonun kuchiga ega bo‘lgan barcha amaliyot kodekslari, me’yoriy ko‘rsatmalar, me’yoriy siyosat yoki ko‘rsatmalar va amaliyotning tarmoq kodekslari tushuniladi. Shubhasiz, "qo‘llaniladigan qonunchilik"ga Buyuk Britaniyaning 2010-yildagi "Poraxo‘rlikka qarshi kurash to‘g‘risida"gi qonuni, 1977-yildagi "Xorijdagi korrupsiya to‘g‘risida"gi AQSH qonuni, 2002-yildagi "Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlar to‘g‘risida"gi qonun, 2000-yildagi "Terrorizm to‘g‘risida"gi qonun, 2017-yildagi "Jinoiy moliya to‘g‘risida"gi Buyuk Britaniya qonuni va qo‘llaniladigan har qanday mahalliy qonunlar kiradi.
"UZBATning qo‘llaniladigan siyosatlari" Ta’minotchining axloq kodeksi, Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalari va UZBAT vaqti-vaqti bilan o‘z yetkazib beruvchilarini xabardor qilgan holda o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan boshqa hujjatlarni (shu jumladan ularga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni) anglatadi.
"Bog‘liq tomonlar" mansabdor shaxslar, direktorlar, xodimlar, aksiyadorlar, vakillar yoki agentlarni o‘z ichiga oladi.
"Davlat mansabdor shaxsi" - qonun chiqaruvchi, ma’muriy yoki sud lavozimini egallagan shaxs nomidan ish ko‘ruvchi yoki ish ko‘ruvchi har qanday shaxs, shu jumladan davlat organi, davlat korxonasi yoki jamoat tashkiloti, siyosiy partiya nomidan ish ko‘ruvchi har qanday shaxs. Shuningdek, har qanday siyosiy lavozimga nomzod, hukumat a’zosi yoki har qanday davlat departamenti, idorasi, uning bir qismi yoki davlat korxonasi bilan birlashtirilgan har qanday davlat korxonasi/qo‘shma korxona/sheriklik (shu jumladan bunday korxonaning sherigi yoki aksiyadori). Ommaviy xalqaro tashkilotlarning a’zolari yoki har qanday shunday idora, muassasa yoki uning bir qismi nomidan ish ko‘ruvchi boshqa shaxslar ham shular jumlasiga kiradi.
Poraxo‘rlik va korrupsiyaga qarshi kurashish:
Kompaniya quyidagilarni kafolatlaydi:
ushbu Kelishuv bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarishda na Kompaniya shaxsan, na uning biror bir bog‘liq tomoni:
to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita xususiy tashkilotlar bilan bitimlarda yoki davlat sektori bilan munosabatlarda ushbu Kelishuv predmeti bo‘lgan har qanday masalalarga aloqador to‘lovlar, sovg‘alar yoki boshqa moddiy boyliklarni taklif qilish, berish, olish yoki olishga rozilik berish (ham mustaqil ravishda, ham boshqa tomonlar bilan kelishilgan holda): (A) biror shaxsni vijdonlilik, xolislik yoki ishonch tamoyiliga zid harakatlarga undash yoki undash uchun mo‘ljallangan yoki harakat qiladigan yoki ta’sir ko‘rsatadigan yoki bunday shaxs qabul qilishi nomaqbul bo‘lgan; (B) davlat mansabdor shaxsiga yoki uning uchun, ushbu shaxsga ta’sir o‘tkazish va biznesni yuritishda ustunlikka erishish/saqlab qolish maqsadida taqdim etiladi; yoki
quyidagilardan iborat jinoyatlarni sodir etish: (a) davlat daromadlarini firibgarlik yo‘li bilan talon-toroj qilish yoki (b) soliqlarni (shu jumladan har qanday aksiz yig‘imlari, soliqlar yoki har qanday yurisdiksiyada undiriladigan yig‘imlarni) to‘lashdan firibgarlik yo‘li bilan bo‘yin tovlash maqsadida qasddan ishtirok etish yoki choralar ko‘rish (bundan keyin har biri "Soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash," har qanday bunday huquqbuzarlik esa "Soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash jinoyati" deb ataladi);
quyidagilardan iborat bo‘lgan jinoyatlarni sodir etish: (a) boshqa shaxsning soliq to‘lashdan firibgarlik yo‘li bilan bo‘yin tovlashidan ongli ravishda manfaatdor bo‘lib yoki uni sodir etish maqsadida harakat qilib, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish; yoki (b) soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash jinoyatini sodir etishga ko‘maklashish, undash, maslahat berish yoki ta’minlash (bundan keyin har biri "Soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish" deb ataladi);
2002-yilgi jinoiy faoliyatdan olingan daromadlar to‘g‘risidagi Britaniya qonuni yoki 2000-yilgi terrorizm to‘g‘risidagi Britaniya qonuniga muvofiq jinoyat hisoblanadigan yoki boshqa tomonni 2002-yilgi jinoiy faoliyatdan olingan daromadlar to‘g‘risidagi Britaniya qonuni yoki 2000-yilgi terrorizm to‘g‘risidagi Britaniya qonuniga muvofiq jinoyat sodir etishga bevosita undashi mumkin bo‘lgan har qanday faoliyatda ishtirok etish ("Pul yuvish / Terrorizm") yoki
amaldagi qonunlarni buzish yoki Kompaniya yoki uning filiallarini biror qonunni buzishga undash.
u yoki uning aloqador tomonlari korrupsion harakatlarda ishtirok etmagan;
ushbu Kelishuv bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarish uchun zarur ko‘nikma, bilim va tajribaga
o‘z bilimi va e’tiqodiga ko‘ra, u ham, uning aloqador tomonlari ham:
- ushbu Bitim tuzilgan sanadan oldin korrupsiyaga, jinoiy daromadlarni legallashtirishga/terrorizmni moliyalashtirishga, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga yordam berishga aloqador bo‘lmagan;
- sud (har qanday yurisdiksiya) tomonidan korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish/terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish (yoki shunga o‘xshash xatti-harakatlar) ishtirokchisi sifatida tan olinmagan;
o‘zini korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish/terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish (yoki shunga o‘xshash xatti-harakatlar) ishtirokchisi deb tan olmagan bo‘lsa; yoki
unga nisbatan tergov o‘tkazilmagan va u sud (har qanday yurisdiksiya) tomonidan korrupsiyaga oid harakatlarni sodir etishda, jinoiy daromadlarni legallashtirishda/terrorizmni moliyalashtirishda, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashda yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashishda (yoki shunga o‘xshash xatti-harakatlarda) gumon qilinuvchi sifatida ko‘rib chiqilmagan.
Kompaniya tomonidan UZBATni kompleks tekshirish jarayonida taqdim etilgan ma’lumotlar (shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, tashqi so‘rovnoma) to‘liq va aniq hisoblanadi.
1.2 Kompaniya kelgusida:
agar istalgan vaqtda 1.1-bandda ko‘rsatilgan bayonotlardan birortasi endi ishonchli emasligi ma’lum bo‘lsa, zudlik bilan UZBATni yozma ravishda xabardor qilish;
ushbu Kelishuvga yoki Kompaniya tomonidan taqdim etiladigan xizmatlarga aloqador barcha tranzaksiyalar, jumladan, u tomonidan taqdim etiladigan barcha xizmatlar va u tomonidan amalga oshirilgan yoki olingan to‘lovlar haqidagi to‘liq, aniq va yangilangan ma’lumotlarni kamida 7 (yetti) yil saqlash;
UZBATning qo‘llaniladigan siyosatlarida bayon etilgan tamoyillarni bilish va ularga har doim rioya qilish hamda UZBAT qo‘llaniladigan siyosatning o‘zi va tegishli tomonlar tomonidan har qanday buzilishidan xabardor bo‘lsa yoki buni taxmin qilish uchun asosga ega bo‘lsa, bu haqda darhol xabar berish.
ushbu Shartnomaga muvofiq Kompaniya tomonidan UZBAT xizmatlarini ko‘rsatish munosabati bilan tovarlar yoki xizmatlarni taqdim etadigan uning Uyushgan tomonlariga va har qanday subpudratchilar yoki yetkazib beruvchilarga ("Subpudratchilar") UZBATning amaldagi siyosatlarining nusxalari taqdim etilishini ta’minlash uchun oqilona choralar ko‘rish va ular UZBATning amaldagi siyosatlarida mavjud bo‘lgan tamoyillarga rioya qilishlari va UZBAT xizmatlarini ko‘rsatish uchun jalb qilinishi taklif qilingan har qanday kontragentlarga nisbatan moliyaviy jinoyatlar xavfi bo‘yicha tegishli keng qamrovli tekshiruv o‘tkazishlari.
UZBATning oldindan yozma roziligisiz hech qanday yordamchi pudratchini jalb qilmaslik, bunday rozilik UZBATning ixtiyoriga ko‘ra berilishi kerak va yordamchi pudratchining roziligisiz 1.1 va 1.2-bandlarda keltirilgan xuddi shunday yoki sezilarli darajada ekvivalent arizalar, kafolatlar va majburiyatlar bilan taqdim etilmasligi kerak;
UZBATga ushbu shartnoma doirasidagi o‘z faoliyati to‘g‘risidagi hisobotlarni UZBAT talab qilgan shaklda va imkon qadar tez-tez taqdim etish;
UZBAT tomonidan o‘rinli ravishda talab qilinishi mumkin bo‘lgan korrupsiyaga qarshi kurashish, soliq talablariga rioya qilish va/yoki jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha har qanday treningdan o‘tish; va
agar Kompaniya yoki mansabdor shaxs tomonidan ushbu Bitimning bajarilishi bilan bog‘liq har qanday korrupsiyaviy xatti-harakatlar so‘ralgan bo‘lsa, UZBATni darhol yozma ravishda xabardor qilish.
1.3. UZBAT, UZBATning mas’ul shaxslari, shuningdek uning boshqa vakillari Kompaniya va ularning aloqador tomonlarini ushbu Bitim shartlariga muvofiqligi (shu jumladan, UZBATning amaldagi siyosatiga rioya qilinishi), Kompaniya tomonidan UZBATga to‘lanishi lozim bo‘lgan hisobvaraqlarning aniq ko‘rsatilganligi yuzasidan tekshirishlari mumkin. Ushbu nizomga muvofiq auditga ko‘maklashish maqsadida Kompaniya UZBAT (shu jumladan uning vakolatli xodimlari), uning vakolatli maslahatchilari va boshqa vakillariga so‘rov bo‘yicha (UZBAT uchun bepul) quyidagilarni taqdim etish majburiyatini oladi:
2 (b) -bandda ko‘rsatilgan hujjatlardan foydalanishning oqilona darajasi;
barcha tegishli ma’lumotlar, binolar, ma’lumotlar, xodimlar, agentlar, subpudratchilar va aktivlarga ular mavjud bo‘lgan barcha joylarda (yoki ular mavjud deb taxmin qilish mumkin bo‘lgan joylarda), shu jumladan Kompaniyaning majburiyatlari bajarilgan yoki bajarilishi kerak bo‘lgan joylarda (kompaniyaning maxfiyligini saqlash majburiyati bo‘lgan ma’lumotlar yoki advokatlik siri bilan himoyalangan ma’lumotlar bundan mustasno) kirishning oqilona darajasi; va
har qanday auditni o‘tkazishda har qanday oqilona yordam.
1.4.Ushbu Shartnomaga muvofiq taqdim etilgan barcha hisobvaraqlar bunday hisobvaraq tegishli bo‘lgan barcha bajarilgan ishlar bo‘yicha batafsil ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak va Kompaniya hujjatlarni yuritishi va bunday ishlarning bajarilganligi dalillarini saqlashi kerak. Xizmatlarning bunday tasdig‘i so‘rov bo‘yicha UZBAT tomonidan taqdim etilishi kerak.
1.5. UZBATga oldindan yozma ravishda xabar qilingan holatlardan tashqari, Kompaniyaning o‘zi ham, uning Uyushgan tomonlari/ularning oila a’zolaridan birortasi ham: (1) davlat mansabdor shaxsi; (2) UZBAT mijozi yoki potensial mijozning aloqador tomonlari tomonidan; yoki (3) biror-bir Tomon nomidan boshqacha tarzda korrupsion yoki noqonuniy ta’sir o‘tkazishi mumkin bo‘lgan shaxs tomonidan.
1.6. Ushbu Kelishuvning boshqa har qanday qoidasidan qat’i nazar, Kompaniya imkon qadar UZBAT va uning aloqador shaxslari manfaatlarini Kompaniyaning 1-bandni yoki amaldagi amaldagi qonunchilikning yoki UZBATning amaldagi siyosatining har qanday boshqa talablarini bajarmaganligi sababli yuzaga keladigan har qanday zararlar/ /jarimalar/javobgarlik/xarajatlar/yuridik xizmat xarajatlari va har qanday turdagi xarajatlardan himoya qilishga harakat qiladi.
1.7. Agar UZBAT Kompaniyaning 1-bandni yoki UZBATning amaldagi qonunlari yoki siyosatlarini buzayotganini asosli ravishda taxmin qilsa, UZBAT Kompaniyani yozma ravishda xabardor qilish orqali ushbu Kelishuvni darhol bekor qilishi mumkin.
1.8 Agar UZBAT ushbu 1-bandni buzgani uchun ushbu Kelishuvni bekor qilsa, har qanday to‘lanmagan to‘lov majburiyatlari bekor qilinadi.
1.9 Ushbu Bitim amal qilish muddati davomida uning ichki siyosatlari va tartib-qoidalariga muvofiq, UZBAT o‘zining xavf-xatarlar bahosini va Kompaniyaning keng qamrovli tekshiruvini yangilashi talab qilinishi mumkin. Agar ushbu tadbir Kompaniya uchun boshqa qoidalar yoki muvofiqlik shartlari to‘plamini talab qilishiga olib kelsa, UZBAT ushbu qoidalar va/yoki shartlar to‘g‘risida Kompaniyani yozma ravishda xabardor qiladi. Agar Kompaniya ushbu Kelishuvga kiritilgan qoidalar va/yoki shartlarni qabul qilmasa, UZBAT ushbu Kelishuv bo‘yicha UZBAT ega bo‘lgan har qanday boshqa bekor qilish huquqlarining amal qilishini cheklamagan holda Kelishuvni darhol bekor qilish huquqiga ega.
Surishtiruv
1.10. Shartnomani bekor qilish to‘g‘risidagi qoida bandidan qat’i nazar, agar UZBAT ushbu Bitimning 1.1-1.5 bandlari buzilgan deb hisoblasa, u Taxmin qilinayotgan buzilish to‘g‘risida Kompaniyani yozma ravishda xabardor qilishi (bundan keyin Bildirishnoma deb yuritiladi) mumkin.
1.11.Kompaniyaga xabarnoma yuborilgandan so‘ng, UZBAT taxmin qilinayotgan qoidabuzarlik bo‘yicha tekshiruvni (bundan keyin - Tekshiruv) o‘tkazish orqali qonun doirasida harakat qiladi va Kompaniya bunday tekshiruv munosabati bilan UZBAT tomonidan so‘ralgan har qanday ma’lumot va yordamni taqdim etishi shart. Agar qonunda bunga ruxsat berilgan bo‘lsa, Kompaniya o‘tkazilgan tekshiruv natijalari bo‘yicha javob berish imkoniyatiga ega. Agar Kompaniyaga javob berish uchun vaqt oralig‘i s bilan xabar qilinmasa, bunday javob Kompaniya tomonidan tekshiruv natijalari olingan kundan boshlab 14 kun ichida taqdim etilishi kerak.
1.12. Agar qonuniy cheklovlar UZBATga bunday tekshiruvni o‘tkazish imkonini bermasa, UZBAT ushbu Shartnomani darhol bekor qilishi mumkin.
1.13. Bildirishnoma yuborilgandan so‘ng, har qanday to‘lovlar to‘xtatiladi. Bundan tashqari, tekshiruv davomida Kompaniya UZBAT mijozlari yoki potensial mijozlari bilan UZBAT tomonidan ko‘rsatiladigan tovarlar va xizmatlar bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha uchrashmaydi yoki muloqot qilmaydi.
1.14. Agar UZBAT tekshiruv natijalari ushbu Bitim buzilganligining rad etib bo‘lmaydigan dalili deb asosli ravishda hisoblasa va tekshiruv natijalari to‘g‘risida Kompaniyaga bildirishnoma yuborilgan sanadan boshlab 20 kun ichida qoidabuzarlikni tuzatish yoki tuzatish mumkin bo‘lmasa, ushbu Bitim darhol bekor qilinadi. "UZBAT" Kompaniyani ushbu Shartnomani bekor qilish to‘g‘risida birinchi imkoniyat tug‘ilishi bilanoq yozma ravishda xabardor qiladi.
1.15. Agar qoidabuzarlik bartaraf etilsa va bunday natija UZBATni qoniqtirsa yoki tekshiruv natijasida bunday qoidabuzarlikning aniq dalillari yo‘qligi to‘g‘risida xulosa chiqarilsa, u holda Kompaniya UZBATga yozma ravishda xabar qilinadi va 1.12-band endi ushbu qoidabuzarlik holatiga nisbatan qo‘llanilmaydi.
Kechikish
1.16. Agar Kompaniya ushbu Shartnoma bo‘yicha tovarlar ishlab chiqarish yoki yetkazib berish yoxud xizmatlar ko‘rsatish davlat mansabdor shaxslari yoki boshqa tomonlarning noqonuniy to‘lovlar to‘g‘risidagi talablari tufayli kechiktirilgan yoki kechiktirilishi mumkin deb hisoblasa, Kompaniya bunday har qanday talablar to‘g‘risida zudlik bilan UZBATni xabardor qilishi shart. Kompaniya va uning Uyushgan shaxslari bunday to‘lovlarni amalga oshirmasligi kerak, insonning shaxsiy xavfsizligi xavf ostida bo‘lgan hollar bundan mustasno.
1.17. Kompaniya ishlab chiqarishni yakunlash va yetkazib berishni imkon qadar qisqa muddatda amalga oshirish uchun barcha zarur va oqilona choralarni ko‘rishi, bunda noqonuniy to‘lovlarni amalga oshirmasligi kerak. Biroq, Kompaniya muddat talablarini buzgan deb hisoblanmaydi va Kompaniya tomonidan noqonuniy to‘lovlarning to‘lanmaganligi sababli ushbu Kelishuv bo‘yicha oqilona muddat ichida kechikish uchun javobgarlikka tortilmaydi.
IQTISODIY SANKSIYALAR.
2.1. Ushbu bandda:
"Affillangan shaxs" deganda (i) bevosita yoki bilvosita, bir yoki bir nechta vositachilar orqali, Ta’minotchining joylashtirilgan ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarining 50% dan ortig‘iga egalik qiluvchi yuridik shaxs (Ta’minotchidan tashqari) va (ii) bevosita yoki bilvosita, bir yoki bir nechta vositachilar orqali Ta’minotchi tomonidan nazorat qilinadigan yuridik shaxs tushuniladi, har bir holatda "nazorat" atamasi bevosita yoki bilvosita, ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarga, shartnoma bo‘yicha foizlarga egalik qilish orqali yoki boshqacha tarzda tashkilotning boshqaruv va siyosat yo‘nalishini yo‘naltirish yoki belgilash vakolatlariga egalik qilishni anglatadi.
"Bog‘liq tomonlar" Affillangan shaxsning mansabdor shaxslari, direktorlar, xodimlar, pudratchilar, aksiyadorlar, vakillar yoki agentlarni o‘z ichiga oladi.
"Taqiqlangan hudud" deganda Afg‘oniston, Belarus, Eron, Myanma (Birma), Shimoliy Koreya, Rossiya, Suriya va Ukraina hukumatining nazorati ostida bo‘lmagan Donetsk, Xerson, Lugansk va Zaporoje viloyatlari, shuningdek, Qrim va Sevastopol tushuniladi, bunday ro‘yxat vaqti-vaqti bilan yangilanishi va Xaridor tomonidan xabardor qilinishi mumkin.
"Sanksiya qilingan shaxs" deganda jismoniy yoki yuridik shaxs (jumladan, har qanday bank), (i) vaqti-vaqti bilan o‘zgartirishlar kiritilgan har qanday tegishli sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan, shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qo‘shma sanksiyalar ro‘yxati, AQSH Xorijiy aktivlarni nazorat qilish boshqarmasining SDN (Specially Designated Nationals and Blocked Persons List - maxsus ajratilgan fuqarolar va bloklangan shaxslar ro‘yxati) ro‘yxati ("OFAC"), Birlashgan Qirollikning moliyaviy sanksiyalar obyektlarining qo‘shma ro‘yxati va Buyuk Britaniyaning sanksiyalar ro‘yxati, Yevropa Ittifoqining moliyaviy sanksiyalarga duchor bo‘lgan shaxslar, guruhlar va tashkilotlarining qo‘shma ro‘yxati yoki (ii) ro‘yxatga olingan, shtab-kvartirasi yoki qarorgohi Eron, Suriya, Kuba, Shimoliy Koreyada, Donetsk, Xerson, Lugansk va Zaporoje viloyatlarining Ukraina nazorati ostida bo‘lmagan hududlarida yoki Qrim va Sevastopol.
"Iqtisodiy sanksiyalar" deganda iqtisodiy, moliyaviy, savdo yoki boshqa sanksiyalarga taalluqli har qanday qonun, qaror, ko‘rsatma, farmon yoki qaror, shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, har qanday savdo cheklovlari, embargolar, import yoki eksportni taqiqlash, sanksiya qo‘llagan shaxslar, hukumatlar, mamlakatlar, guruhlar yoki hududlar bilan bitimlarni taqiqlash yoki cheklash, shuningdek, mablag‘lar, aktivlar yoki xizmatlarni taqdim etish, olish yoki o‘tkazishni har qanday taqiqlash yoki vaqti-vaqti bilan quyidagilar tomonidan qo‘llaniladigan, boshqariladigan, qabul qilinadigan yoki qo‘llaniladigan shunga o‘xshash choralar tushuniladi: (i) Yevropa Ittifoqi yoki uning har qanday a’zo davlati; (ii) Birlashgan Qirollik, shu jumladan, Hazrati Oliylarining G‘aznachiligi va Biznes va savdo vazirligi; (iii) Amerika Qo‘shma Shtatlari, shu jumladan OFAC, Sanoat va xavfsizlik byurosi va AQSH Davlat departamenti; (iv) Birlashgan Millatlar Tashkiloti, shu jumladan BMT Xavfsizlik Kengashining sanksiyalar bo‘yicha har qanday qo‘mitasi; yoki (v) yoki har qanday boshqa tegishli hukumat yoki nazorat organi, shu jumladan ushbu Shartnoma bo‘yicha majburiyatlar bajarilishi kerak bo‘lgan har qanday mamlakat.
10.2 Yetkazib beruvchi quyidagilarni ma’lum qiladi, kafolatlaydi va zimmasiga oladi:
Na u, na uning Assotsiatsiyalangan tomonlari hozirda (i) sanksiyaga uchragan shaxs emas, (ii) sanksiyaga uchragan shaxsga bevosita yoki bilvosita egalik qilmaydi yoki nazorat qilmaydi, yoki (iii) taqiqlangan hudud hukumati tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilmagan yoki rezident hisoblanadi, egalik qiladi yoki nazorat qiladi yoki uning nomidan harakat qiladi.
Na u, na uning xabardorligi va ishonchiga ko‘ra, uning Uyushgan tomonlaridan hech biri Etkazib beruvchi, Etkazib beruvchining Affillangan shaxslari, UZBAT va/yoki UZBATning Affillangan shaxslari tomonidan qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan har qanday iqtisodiy sanksiyalarning buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan holatlardan xabardor emas yoki bevosita yoki bilvosita harakat qilmagan.
Ta’minotchi ushbu Shartnoma maqsadlari uchun sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasada bank hisob raqamini ochishi va ushbu Shartnomaga muvofiq o‘tkazilgan yoki ushbu Shartnoma natijasida yuzaga keladigan barcha mablag‘lar faqat sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasalardan (sanksiyalar ostida bo‘lgan har qanday moliyaviy muassasadan kelib chiqadigan yoki ular orqali o‘tadigan mablag‘larsiz) o‘tkazilishini ta’minlashi kerak.
Ushbu Shartnoma doirasidagi har qanday tranzaksiya, agar tayinlangan UZBAT banki mablag‘larni Yetkazib beruvchiga yoki Yetkazib beruvchidan o‘tkazishga ruxsat bersa, amalga oshiriladi. Agar Yetkazib beruvchi tomonidan taqdim etilgan bank hisobvarag‘i sanksiyalar ostida bo‘lgan moliyaviy muassasada bo‘lsa, o‘tkazishga ruxsat berilmaydi va Yetkazib beruvchi sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasada bank hisobvarag‘ini taqdim etishi kerak bo‘ladi.
U o‘z faoliyatini qo‘llaniladigan iqtisodiy sanksiyalarga to‘liq muvofiq ravishda olib boradi va amalga oshiradi, shuningdek, iqtisodiy sanksiyalarga doimiy rioya qilinishini ta’minlash uchun mo‘ljallangan siyosat va tartiblarni o‘rnatadi va qo‘llab-quvvatlaydi.
Ushbu Shartnoma yoki UZBAT va Yetkazib beruvchi o‘rtasidagi boshqa shartnomalar bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarishda tovarlar har qanday Taqiqlangan hudud yoki Kuba orqali yetkazib berilmaydi va tashilmaydi. Yetkazib beruvchi bitim davomida sanksiyalarga rioya etilishini ta’minlash uchun Xaridor bilan hamkorlik qilishga rozilik beradi.
U iqtisodiy sanksiyalar (shu jumladan, mamlakat yoki shaxsga nisbatan iqtisodiy sanksiyalar joriy etish yoki iqtisodiy sanksiyalarga duchor bo‘lgan tovarlar yoki xizmatlar ro‘yxatiga tovar yoki xizmatni qo‘shish) natijasida ushbu Shartnoma bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajara olmasa, darhol barcha tegishli tafsilotlarni ko‘rsatgan holda UZBATni yozma ravishda xabardor qiladi.
2-bandga muvofiq xabardor qilingandan so‘ng. (g) u iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq ushbu Shartnomaning amal qilishini davom ettirishni ta’minlaydigan amaliy qarorni oqilona muddat davomida kelishish uchun UZBAT bilan ishlaydi.
Mazkur Shartnomaga muvofiq hech qanday xizmat yoki mahsulot yetkazib berish bevosita yoki bilvosita Kuba uchun mo‘ljallanmagan yoki amalga oshirilmaydi, shuningdek, Kubadagi shaxslar uchun mo‘ljallanmagan.
10.3 Agar Tomonlar 10.2 (g) -bandga muvofiq bildirishnoma olingan kundan boshlab 10 ish kuni ichida amaliy qarorni kelishib olmasalar yoki agar UZBAT bunday xavfni bartaraf etib bo‘lmaydi deb hisoblasa, UZBAT bildirishnoma olingan zahoti ushbu Shartnomani darhol bekor qilishi mumkin. Bunday 10 ish kuni davomida Tomonlarning ushbu Shartnoma bo‘yicha tegishli majburiyatlarini bajarishi to‘xtatib turiladi.
10.4 Yetkazib beruvchi UZBAT ushbu Shartnoma bo‘yicha o‘z majburiyatlariga taalluqli yozuvlarni, shu jumladan Yetkazib beruvchining hududida tekshirishi yoki boshqacha tarzda auditdan o‘tkazishi mumkinligiga rozilik bildiradi. Yetkazib beruvchi UZBATga auditni imkon qadar tezroq o‘tkazish uchun barcha zarur kirish imkoniyati, ma’lumot va hujjatlarni taqdim etadi.
10.5 Xaridor, o‘z navbatida, ushbu Shartnoma bo‘yicha yetkazib berilgan Mahsulotning taqiqlangan hududga sotilmasligi yoki qayta eksport qilinmasligini kafolatlaydi.
10.6 Ushbu Shartnomaning aksincha bo‘lgan har qanday qoidalariga qaramay, UZBAT ushbu Shartnomaga muvofiq hech qanday to‘lovlarni amalga oshirish yoki boshqa harakatlarni amalga oshirishga majbur emas (va ushbu Shartnomaga muvofiq hech qanday harakatlarni amalga oshirmaslik yoki kechiktirish uchun javobgar emas), agar UZBAT o‘zining yagona oqilona fikriga ko‘ra bunday harakat qoidabuzarlik bo‘lishi yoki har qanday qoidabuzarlikka hissa qo‘shishi yoki iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq uning salbiy oqibatlariga boshqacha tarzda olib kelishi mumkinligini aniqlasa.
10.7 "UZBAT" qo‘shimcha ravishda quyidagi hollarda Etkazib beruvchiga yozma bildirishnoma yuborish orqali Etkazib beruvchi bilan o‘zining tijorat munosabatlarini (shu jumladan, ushbu va boshqa har qanday tegishli shartnomani) istalgan vaqtda tugatish huquqiga ega:
UZBAT asosli ravishda Ta’minotchi va/yoki uning Affillangan shaxslari:
(i) har qanday iqtisodiy sanksiyalar doirasidagi huquqbuzarlikni buzgan yoki sodir etgan bo‘lsa; yoki
(ii) UZBAT tomonidan har qanday iqtisodiy sanksiyalarning buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan har qanday harakatlarni amalga oshirgan bo‘lsa;
UZBAT o‘z ixtiyoriga ko‘ra, Ta’minotchi va/yoki uning Affilial shaxslarining har qanday harakati, bajarilishi yoki bajarilmasligi UZBAT va/yoki uning Affilial shaxslarini buzishi, ularga zid kelishi yoki ularni iqtisodiy sanksiyalarning har qanday salbiy oqibatlariga duchor qilishi mumkinligini belgilaydi; yoki
Ta’minotchi va/yoki uning Affillangan shaxslari sanksiyalangan shaxsga aylanadi yoki sanksiyalangan shaxsga tegishli yoki uning nazorati ostida bo‘ladi. Xaridor tomonidan 10.7 (a) va (b) -bandlarga muvofiq tugatish to‘g‘risida xabarnoma yuborilgunga qadar, Yetkazib beruvchi UZBAT xabar qilgan har qanday qoidabuzarliklarga va/yoki qoidabuzarliklarga munosabat bildirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. Agar javob berish muddati ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bunday javob UZBAT tomonidan Etkazib beruvchiga taxmin qilinayotgan qoidabuzarliklar va/yoki qoidabuzarliklar to‘g‘risida xabar berilgan kundan boshlab 14 kun ichida taqdim etilishi kerak.
Yetkazib beruvchining axloq kodeksi
Atamalar va ta’riflar
" BAT ", " Group ", " biz " va bu olmoshning boshqa shakllari British American Tobacco Corporation p.l.s. va uning barcha sho'ba korxonalari.
“ Biznes xulq -atvori qoidalari” www.bat.com/sobc va/yoki SoBC ilovamizda mavjud bo‘lgan Guruh yo‘riqnomalarini , shuningdek, Guruh kompaniyalari tomonidan qabul qilingan va ularning mahalliy veb-saytlarida mavjud bo‘lgan Ish yuritish qoidalarining mahalliy versiyalarini anglatadi.
“ Qoidalar ” www.ziyouz.com saytida mavjud boʻlgan Yetkazib beruvchilarning Ish yuritish qoidalarini bildiradi . bat.com/principles, www.bat.com/supplier kodi va SoBC ilovamizda .
“ Yetkazib beruvchilar ” har qanday BAT Group kompaniyasiga, shu jumladan maslahatchilar, mustaqil pudratchilar, agentlar, ishlab chiqaruvchilar, asosiy ishlab chiqaruvchilar, subpudratchilar, distribyutorlar va ulgurji sotuvchilarga mahsulot yoki tegishli mahsulotlar yoki xizmatlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlab chiqarish uchun materiallar yetkazib beruvchi yoki yetkazib beruvchi har qanday uchinchi tomonni anglatadi.
“ Xodimlar ” yetkazib beruvchilarning xodimlari, xodimlari va pudratchilari, shu jumladan doimiy, toʻliq ish kuni, toʻliq boʻlmagan, vaqtinchalik ishchilar, pudratchi ishchilar, subpudrat ishchilari, agentlik xodimlari va mavsumiy mehnat migrantlarini anglatadi.
Operatsion direktorimiz murojaati
Atrof-muhitni muhofaza qilish, ijtimoiy soha va boshqaruv (ESG) bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlarga e’tibor qaratgan holda, ATBdagi o‘zgarishlar biznesimizning inson salomatligiga ta’sirini kamaytirishni anglatadi. Eng muhimi, bizning barqaror rivojlanish yondashuvimiz nafaqat o‘z faoliyatimizga, balki kengroq ta’minot zanjiriga ham taalluqlidir. Biz murakkab, ammo juda muhim ta’minot zanjiriga tayanamiz va uni kelajakka moslashtirishimiz kerak. Aynan shuning uchun biz o‘z ta’sirimizdan barqaror rivojlanishni oshirish uchun foydalanamiz, hosildan tortib iste’molchigacha. BAT guruhi butun dunyo bo‘ylab kichik fermerlar va xalqaro tamaki bargi yetkazib beruvchilardan tortib qog‘oz va sigaret filtrlari kabi materiallar yetkazib beruvchilargacha bo‘lgan keng ko‘lamli yetkazib beruvchilar tarmog‘i bilan ishlaydi.
Yangi toifadagi mahsulotlar uchun biz maishiy elektronika va elektron sigaretalar uchun suyuqliklar sohasida rivojlanayotgan ta’minot zanjirini yaratdik. Shuningdek, bizda IT xizmatlari va ishlab chiqarish obyektlarini boshqarish kabi mahsulotlarimiz bilan bog‘liq bo‘lmagan bilvosita tovar va xizmatlarni yetkazib beruvchilar ham juda ko‘p. Ushbu Kodeks bizning ESGga bo‘lgan yuqori e’tiborimizni, shuningdek, biz ishlaydigan doimiy o‘zgaruvchan tashqi muhitni aks ettirish uchun yangilandi. Shu bilan birga, biz ijobiy ijtimoiy ta’sir ko‘rsatish va butun Guruh doirasida ishonchli korporativ boshqaruvni ta’minlashga intilamiz. 2023-yilda biz 600 dan ortiq yetkazib beruvchilarni CDP Supply Chain dasturida ishtirok etishga taklif qildik.
Bunday hamkorlik bizga Yetkazib beruvchilar bilan o‘zaro aloqalarni mustahkamlash, atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanishni yanada yaxshilash bo‘yicha yutuqlarga erishish imkonini beradi. Bilamizki, iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish, chiqindilarni yo‘q qilish va siklik iqtisodiyotga o‘tish, bioxilma-xillik va o‘rmonlarni saqlash, suv resurslaridan oqilona foydalanish, shuningdek, ijobiy ijtimoiy ta’sir ko‘rsatish kabi ko‘plab global ESG yo‘nalishlarini alohida ko‘rib chiqib bo‘lmaydi. Yetkazib beruvchilarimiz, shartnoma asosida ishlaydigan fermerlar va ta’minot zanjirining boshqa ishtirokchilari bilan bunday tashabbuslar ustida hamkorlikda ishlash bizga uzoq muddatli o‘zgarishlarga olib keladigan yechimlarni ishlab chiqish imkonini beradi. Ta’minotchilar bilan munosabatlarimizning asosiy tarkibiy qismi, agar biror narsa noto‘g‘ri ko‘rinsa, qoidabuzarlik yoki muammo haqida xabar berish mumkinligiga ishonchdir.
BAT ushbu Kodeks va Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalariga (Standards of Business Conduct) juda jiddiy yondashadi. Shu sababli, agar siz haqiqiy yoki ehtimoliy qoidabuzarliklar haqida xabardor bo‘lsangiz, bu haqda kodeksimizda ko‘rsatilgan istalgan kanal orqali xabar bering. Shaxsan men ko‘tarilgan barcha masalalar qat’iy maxfiylik asosida ko‘rib chiqilishiga kafolat beraman. Hukmingizga ishonmasangiz ham, sizga ta’qib qilinmaydi. O‘ylaymanki, Yetkazib beruvchilarimiz bilan yaqin hamkorlik orqali biz standartlarni yanada oshirish, barqaror rivojlanish amaliyotini takomillashtirish va umumiy qadriyatlarni yaratish imkoniyatiga ega bo‘lamiz.
Zafar Xon, Guruhning operatsion direktori
Kirish
BAT kompaniyasining ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalari (SoBC) biz qo‘llab-quvvatlashga intilayotgan halollik va vijdonlilikning yuqori standartlarini aks ettiradi. Ushbu Ta’minotchining axloq kodeksi Ishbilarmonlik odobi qoidalarini to‘ldiradi va Ta’minotchilarimizdan talab qilinadigan minimal standartlarni belgilaydi.
Xalqaro standartlar
Ushbu Kodeks inson huquqlariga rioya qilish bo‘yicha joriy majburiyatlarni qo‘llab-quvvatlaydi va xalqaro standartlarga asoslanadi, jumladan:
- Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) biznes va inson huquqlari sohasidagi rahbariy tamoyillari
- Xalqaro mehnat tashkilotining (XMT) mehnat sohasidagi asosiy tamoyillar va huquqlar to‘g‘risidagi deklaratsiyasi
- Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining (IHTT) ko‘p millatli korxonalar uchun rahbariy tamoyillari
Huquqiy ustuvorlik
Ushbu Kodeks talablari bilan mahalliy qonun hujjatlari talablari o‘rtasida tafovutlar mavjud bo‘lgan taqdirda, mahalliy qonun hujjatlari talablari ustunlikka ega bo‘ladi.
Agar ushbu Kodeksda belgilangan standartlar mahalliy qonunlarga qaraganda ko‘proq cheklovlarga ega bo‘lsa, mahalliy qonunlarga rioya qilgan holda bunday yuqori standartlarga amal qilish kerak.
Ta’sir doirasi va qo‘llanishi
Barcha yetkazib beruvchilar BAT va BAT guruhining har qanday kompaniyasiga (birgalikda "BAT" deb ataladi) tovarlar yoki xizmatlarni yetkazib berish uchun ushbu Kodeks talablariga rioya qilishlari kerak.
Etkazib beruvchilar ushbu Kodeks talablarini bajarishlari kerak. Bu talablar Ta’minotchilar bilan shartnomaviy munosabatlarimizga kiritilishi lozim.
Bundan tashqari, yetkazib beruvchilar:
- ularning barcha xodimlari, shartnoma bo‘yicha xodimlari, yetkazib beruvchilar, subpudratchilar va boshqa tegishli uchinchi tomonlar ushbu Kodeks talablarini tushunishlari va ularga rioya qilishlari, shu jumladan (zarur hollarda yetkazib beruvchining, taqdim etilayotgan tovarlar yoki xizmatlarning xususiyati nuqtai nazaridan) tegishli siyosat, tartib-taomillar, kompleks tekshirish jarayonlari, o‘qitish va qo‘llab-quvvatlashni qo‘llashlari uchun choralar ko‘rish.
- ushbu Kodeks talablariga rioya etilishiga ko‘maklashish va ham yangi, ham amaldagi Yetkazib beruvchilarga (shu jumladan fermerlarga, agar bu qo‘llanilishi mumkin bo‘lsa) nisbatan o‘z ta’minot zanjirida tegishli kompleks tekshiruv o‘tkazish.
Guruhga murojaat
Etkazib beruvchilar ushbu Kodeksga muvofiq Guruhga taqdim etishi shart bo‘lgan har qanday ma’lumot quyidagi kanallar orqali taqdim etilishi kerak:
- Ta’minotchi uchun Guruh kompaniyasining aloqa shaxsi; yoki
- BAT guruhi xaridlar bo‘yicha menejeri: procurement@bat.com elektron pochtasi, +44 (0) 207 845 1000 telefon raqami yoki yozma ravishda: British American Tobacco plc, Globe House, 4 Temple Place, London WC2R 2PG, United Kingdom (Birlashgan Qirollik).
Yetkazib beruvchilar bilan ishlash
Bizning ta’minotchilarimiz qimmatli biznes hamkorlardir va biz birgalikdagi sa’y-harakatlarimiz bilan standartlarni oshirish, barqaror rivojlanish amaliyotini joriy etish, umumiy qadriyatlarni yaratish va barcha uchun "Yaxshiroq kelajak" (A Better TomorrowTM) ni yaratishga erishishimizga ishonamiz.
Halollik va vijdonlilik tamoyillariga sodiqlik
Bizning harakatlarimiz har doim qonuniy bo‘lishi kerak. Biroq halollik va vijdonlilik ko‘proq narsani nazarda tutadi. Bu shuni anglatadiki, bizning barcha harakatlarimiz, xatti-harakatlarimiz va tijorat faoliyatini olib borish usulimiz mas’uliyatli, vijdonli, samimiy va ishonchga sazovor bo‘lishi kerak. Biz Yetkazib beruvchilar oldidagi shartnoma majburiyatlarimizni bajarishga va halol hamda vijdonan harakat qilishga va’da beramiz.
Ta’minotchilar BAT bilan aniq va konstruktiv hamkorlikka, shuningdek, Guruhning Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalariga muvofiq ularga nisbatan qadr-qimmat va hurmat bilan professional va inklyuziv munosabatda bo‘lishga umid qilishlari kerak.
Agar Etkazib beruvchida BAT xodimining Guruhning Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalariga zid bo‘lgan xatti-harakatlari bo‘yicha e’tirozlar yoki fikr-mulohazalar mavjud bo‘lsa, bu haqda BATga xabar berish lozim.
Ilg‘or tajribalarga intilish
Ushbu Kodeksda Ta’minotchilarimizdan talab qilinadigan minimal standartlar belgilangan bo‘lsa-da, ularni ilg‘or ish usullariga o‘tishga va o‘z faoliyati hamda ta’minot zanjirlarini doimiy ravishda takomillashtirishga intilishga chaqiramiz.
Shu maqsadda biz atrof-muhitni muhofaza qilish, ijtimoiy soha va boshqaruv (ESG) bo‘yicha Guruhning ustuvor yo‘nalishlariga nisbatan ilg‘or usullar va yuqori ko‘rsatkichlarni namoyish etgan Yetkazib beruvchilarga ustunlik berishga harakat qilamiz.
Bu Ta’minotchi dasturlarimizda aks ettirilgan, jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, quyidagilar:
- Tamaki bargi yetkazib beruvchilarimiz uchun tamaki sanoatini barqaror rivojlantirish bo‘yicha umumiy tarmoq dasturi bo‘lib, u mehnat munosabatlari va inson huquqlaridan tortib iqlim o‘zgarishi va bioxilma-xillikkacha bo‘lgan keng ko‘lamli ESG mezonlarini o‘z ichiga oladi; va
- tamaki kompaniyalari bo‘lmagan Yetkazib beruvchilar uchun ta’minot zanjirini kompleks tekshirish dasturlarimiz bo‘lib, ular inson huquqlari sohasidagi xatarlarni baholash va xalqaro standartlarga muvofiq mehnat munosabatlarining mustaqil auditini o‘z ichiga oladi.
Ta’minotchilarni qo`llab quvvatlash
Biz butun dunyo bo‘ylab yetkazib beruvchilarimizning holatlari turlicha ekanligini va ularning ba’zilari ushbu Kodeksning barcha talablarini so‘zsiz bajarishda asosli qiyinchiliklarga duch kelishini tan olamiz.
Bizning pirovard maqsadimiz ta’minot zanjiridagi standartlarni doimiy ravishda takomillashtirish bo‘lganligi sababli, biz bunday Ta’minotchilarga vaqt o‘tishi bilan ushbu Kodeks talablariga rioya etilishiga erishishlari uchun yordam berishni o‘z zimmamizga olamiz.
Birgalikda ishlab, Ta’minotchilarga resurslarimiz va tajribamizdan foydalanish imkonini berish orqali ularning xabardorligini oshirish va salohiyatini yuzaga chiqarish, shuningdek, Ta’minotchilarimizga takomillashish va ilg‘or standartlarga erishishda yordam berishga intilamiz.
ESG sohasi BAT ustuvorliklari
Guruhning ESG sohasidagi ustuvorliklari haqida batafsil ma’lumotni bizning ESG bo‘yicha yillik hisobotimizda topish mumkin, u www.bat.com/ESGReport manzilida joylashgan.
Talablarga muvofiqligi
Biz ushbu Kodeks talablariga rioya etilishini nazorat qilish, tekshiruv o‘tkazish va aniqlangan har qanday muammolarning hal etilishini ta’minlash majburiyatini olamiz.
Huquqiy muvofiqlik
Biz Ta’minotchilarimiz barcha amaldagi qonunlar, qoidalar va nizomlarga rioya qiladi hamda axloqiy me’yorlarga muvofiq harakat qiladi deb umid qilamiz.
Shu munosabat bilan Yetkazib beruvchilar:
- barcha amaldagi qonunlar, qoidalar va nizomlarga, ular qayerda amal qilishidan va Yetkazib beruvchilarga qanday munosabatda bo‘lishidan qat’i nazar, rioya qilish;
- o‘ziga nisbatan qo‘zg‘atilgan barcha muhim jinoiy va fuqarolik sud ishlari to‘g‘risida zudlik bilan BATTni xabardor qilish;
- ushbu Kodeksda bayon etilgan talablar bilan biron-bir tarzda bog‘liq bo‘lgan har qanday jarimalar yoki ularga nisbatan ma’muriy jazo choralari to‘g‘risida BATni darhol xabardor qilish.
Talablarga rioya etilishini nazorat qilish
Biz yangi va amaldagi Etkazib beruvchilar tomonidan ushbu Kodeks talablariga rioya etilishini ichki va/yoki tashqi baholash va audit mexanizmlarini qo‘llagan holda tekshirish huquqini o‘zimizda saqlab qolamiz.
Yetkazib beruvchilar Kodeks bilan bog‘liq har qanday tekshiruvda (Guruh tomonidan amalga oshiriladigan yoki u uchinchi tomonlarni jalb qilgan holda) to‘liq yordam berishlari, shu jumladan tegishli hujjatlar va ma’lumotlarning BAT va/yoki tegishli qonunlar bilan belgilangan muddat davomida saqlanishini ta’minlashlari va tegishli xodimlar, hujjatlar va ma’lumotlardan mustaqil foydalanish imkoniyatini taqdim etishlari shart.
Bunday hamkorlik ish vaqtida va oldindan xabardor qilish shartlari asosida tekshiruvni amalga oshirishni ta’minlash uchun BAT va Yetkazib beruvchi tomonidan muhokama qilinishi va kelishilishi kerak.
Ushbu talablar tijorat uchun muhim va/yoki maxfiy ma’lumotlarga nisbatan qo‘llaniladigan qonuniy cheklovlarni bekor qilmaydi: bunday hollarda (va agar bunday ma’lumotlar tekshirish uchun muhim deb hisoblansa) Yetkazib beruvchilar BAT bilan birgalikda ularni xavfsiz va qonuniy oshkor qilish uchun o‘zaro maqbul mexanizmlarni ishlab chiqishlari kerak.
Muammolardan xabardor qilish
Etkazib beruvchilar ushbu Kodeks va/yoki Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalarining ehtimoliy yoki haqiqiy buzilishlarini aniqlash, tekshirish, bartaraf etish va xabardor qilishni qo‘llab-quvvatlashlari kerak.
Shu munosabat bilan Etkazib beruvchilar:
- nizoli vaziyatlarni hal qilish bo‘yicha samarali tartib-qoidalarni yoki ularga tenglashtirilgan tartib-qoidalarni joriy etish, bu esa Xodimlarga ishonch bilan va jazodan qo‘rqmasdan savollar berish, xavotir bildirish va/yoki potentsial yoki haqiqiy qoidabuzarliklar to‘g‘risida yetkazib beruvchining o‘ziga yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri BATga xabar berish imkonini beradi;
- ushbu Kodeksning ehtimoliy yoki haqiqiy buzilishlari bo‘yicha har qanday asosli xavotirlarni o‘z vaqtida tekshirish va ehtimoliy buzilishlarning oldini olish va/yoki ularning oqibatlarini kamaytirish va har qanday haqiqiy buzilishlarning oldini olish uchun tegishli choralarni ko‘rish;
- ushbu Qoidalarning barcha ehtimoliy yoki haqiqiy buzilishlari to‘g‘risida ma’lum bo‘lishi bilanoq BATTga xabar berish (quyidagi tushuntirishlarga qarang).
Qoidabuzarliklar haqida xabar berish kanallari
Ushbu Kodeks yoki Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalarining barcha haqiqiy va ehtimoliy buzilishlari haqida Ta’minotchi o‘zining Guruhdagi aloqador shaxsiga yoki www.bat.com/speakup manzilida mavjud bo‘lgan bizning maxfiy va mustaqil boshqariladigan qoidabuzarliklar haqida xabar berish kanallarimiz (Speak Up) orqali xabar berishi mumkin.
Qoidabuzarliklar haqida xabar berish (Speak Up) kanallarimiz mustaqil ravishda boshqariladi va ko‘plab xorijiy tillarda 24/7 rejimida onlayn (matnli xabarlar va ishonch telefonlariga qo‘ng‘iroqlar qabul qilinadi) ishlaydi. Ulardan maxfiy ravishda (va sizning xohishingizga ko‘ra anonim tarzda), jazodan qo‘rqmasdan foydalanish mumkin. Agar ishonch telefonidan foydalanishga qaror qilsangiz, mamlakatingiz uchun xalqaro raqamni aniqlash uchun saytdagi ro‘yxatdan joylashuvingizni tanlashingiz mumkin.
Haqiqiy yoki ehtimoliy qoidabuzarliklar haqida xabar berganingiz uchun (to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita) hech qanday jazoga tortilmaysiz, hatto fikrlaringiz noto‘g‘ri bo‘lsa ham. Kompaniyamizda qoidabuzarliklar haqida xabar berganlar va ularga yordam berganlarga nisbatan ta’qib, tazyiq yoki zo‘ravonlik qabul qilinmaydi.
Surishtiruv
Biz ushbu Kodeks va/yoki Ishbilarmonlik odobi qoidalarining ehtimoliy yoki haqiqiy buzilishlari to‘g‘risidagi barcha xavotirlar, arizalar va xabarlarga jiddiy yondashamiz.
Tegishli hollarda, biz bunday holatlarni ichki siyosatimiz va tartib-qoidalarimizga muvofiq halol va xolisona o‘rganamiz.
Boshqa hollarda, biz Yetkazib beruvchidan o‘z tartib-qoidalariga muvofiq tekshiruv o‘tkazishni so‘rashimiz mumkin.
BAT talabiga ko‘ra, Ta’minotchi BAT bilan aloqada bo‘lishi va bizni tekshiruv ko‘lami, jarayoni va natijalari haqida xabardor qilishi kerak (maxfiylik talablari va boshqa tegishli qonuniy talablarni hisobga olgan holda).
Qoidabuzarlik oqibatlari
Ushbu Kodeksning istalgan talabiga rioya etilmagan taqdirda, BAT tegishli Etkazib beruvchidan:
- ma’lum va oqilona davr mobaynida ushbu talablarni bajarish yo‘lida sezilarli taraqqiyotni namoyish etish;
- o‘z usullarini ushbu talablarga to‘liq moslashtirish, ma’lum va oqilona davrni o‘tkazish.
Talablarga jiddiy, jiddiy va/yoki doimiy nomuvofiqlik yuzaga kelganda yoki Ta’minotchi ularga rioya qilishga yetarlicha sodiqligini, qat’iy harakatsizligini yoki yaxshilanishlarning yo‘qligini boshqacha tarzda namoyish etsa, biz ushbu Ta’minotchi bilan ish munosabatlarini uzish huquqini o‘zimizda saqlab qolamiz.
Guruhga murojaat:
Guruh kompaniyasidagi aloqa qiluvchi shaxs
Xaridlar bo‘yicha guruh menejeri:procurement@bat.com
Qoidabuzarlik haqida xabar berish kanallari (Speak Up):www.bat.com/speak up
Inson huquqlari
Biz Birlashgan Millatlar Tashkilotining tadbirkorlik faoliyati va inson huquqlari bo‘yicha ko‘rsatmalarini qo‘llash va natijada o‘z faoliyatimizda va ta’minot zanjirimizda inson huquqlariga rioya qilish majburiyatini olamiz.
Inson huquqlariga rioya qilish
Biz Birlashgan Millatlar Tashkilotining tadbirkorlik faoliyati va inson huquqlari bo‘yicha ko‘rsatmalarini qo‘llash va natijada o‘z faoliyatimizda va ta’minot zanjirida inson huquqlariga rioya qilish majburiyatini olamiz.
Biz Ta’minotchilarimiz o‘z faoliyatlarini Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida ko‘zda tutilgan asosiy inson huquqlariga rioya qilinadigan tarzda amalga oshirishlarini kutamiz. Ular o‘z xodimlarini va ularning Ta’minotchilarining xodimlarini o‘z ichiga oladi.
Yetkazib beruvchilar o‘z faoliyati va ishbilarmonlik munosabatlari bilan bog‘liq inson huquqlari sohasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan va real salbiy oqibatlarni aniqlashga intilishlari lozim.
Ular o‘z faoliyatlari inson huquqlarining buzilishiga olib kelmasligini ta’minlash, shuningdek bevosita o‘z faoliyatlari yoki ishbilarmonlik munosabatlari natijasida yuzaga kelgan yoki yuzaga kelgan har qanday salbiy ta’sirlarning bartaraf etilishini ta’minlash uchun tegishli choralar ko‘rishlari kerak.
Ishonamizki, Ta’minotchilar o‘z Xodimlariga nisbatan kamida quyidagi talablarni bajaradi:
Tenglik va kamsitmaslik
Yetkazib beruvchilar barcha ishchilarga teng imkoniyatlar va adolatli munosabatni ta’minlashlari kerak.
Bunga quyidagilar kiradi:
- ish joyida tazyiq va zo‘ravonlikning har qanday shakllarini (shu jumladan jinsiy, og‘zaki, og‘zaki bo‘lmagan yoki jismoniy) istisno qilish choralari;
- barcha xodimlarga qadr-qimmat va hurmat bilan munosabatda bo‘lish, xilma-xillik va inklyuzivlikni rag‘batlantirish, shuningdek, qonunga xilof kamsitishning har qanday shakliga yo‘l qo‘ymaslik.
Kamsitish, jumladan, irqi, millati, terisining rangi, jinsi, yoshi, nogironligi, jinsiy oriyentatsiyasi, jinsiy o‘ziga xosligi va ifodasi, ijtimoiy sinfi, diniy va siyosiy e’tiqodi, oilaviy ahvoli, homiladorlik holati, kasaba uyushmalariga a’zoligi yoki qonun bilan himoyalangan boshqa xususiyatlari bo‘yicha xodimlarni ishga qabul qilish, kasbiy rivojlantirish, lavozimga ko‘tarish va ishdan bo‘shatish masalalarida noxolis qarorlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
Salomatlik va xavfsizlikni himoya qilish
Ta’minotchilar xavfsiz va sog‘lom mehnat sharoitlarini yaratish va qo‘llab-quvvatlashlari kerak.
Xususan, quyida sanab o‘tilgan chora-tadbirlarni o‘z ichiga olishi kerak:
- salomatlik va mehnat xavfsizligi uchun xavflarni hamda ular bilan bog‘liq tavakkalchiliklarni aniqlash va bartaraf etish bo‘yicha tartib-taomillarni qabul qilish, shuningdek, ishning xavfsiz usullarini joriy etish;
- ish joyi yoki obyektning o‘ziga xos xususiyatlarini va/yoki faoliyatini hisobga olgan holda yong‘in xavfini baholashni o‘tkazish, yong‘in xavfsizligi rejasini hamda yong‘inning oldini olish va avariyaviy evakuatsiya qilishning tegishli tizimlari va tartib-taomillarini joriy etish;
- ishlab chiqarish jarohatlari yoki kasalliklarining oldini olish uchun zarur bo‘lgan hollarda tegishli shaxsiy himoya vositalarini taqdim etish;
- salomatlik yoki atrof-muhit uchun xavfli bo‘lgan moddalar, shu jumladan yengil alangalanuvchi materiallarning xavfsiz aylanishi, saqlanishi, tashilishi va utilizatsiya qilinishini ta’minlash uchun tegishli nazorat chora-tadbirlarini amalga oshirish;
- uy-joy berilgan taqdirda - uning tozaligi, xavfsizligi va Xodimlarning maqbul yashash sharoitlari va ehtiyojlari nuqtai nazaridan asosiy standartlarga muvofiqligini ta’minlash.
Jamiyatlar erkinligi
Etkazib beruvchilar barcha Xodimlarga (qo‘llaniladigan qonunchilikni hisobga olgan holda) birlashmalar erkinligi va jamoaviy muzokaralar olib borish huquqini amalga oshirish imkoniyatini ta’minlashi kerak.
Xususan, tan olingan kasaba uyushmalari yoki boshqa ishonchli vakillar tomonidan qonun, me’yoriy hujjatlar, shakllangan mehnat munosabatlari va amaliyotlari, shuningdek, kompaniyaning kelishilgan tartib-qoidalari doirasida vakillik qilish huquqi.
Bunday xodimlar va vakillar ish joyida o‘zlariga zarar yetkazmagan holda qonuniy faoliyatni amalga oshirish imkoniyatiga ega bo‘lishlari kerak.
Adolatli ish haqi va imtiyozlar
Yetkazib beruvchilar adolatli ish haqi va imtiyozlarni ta’minlashlari kerak.
Ularning shartlari amaldagi eng kam ish haqi to‘g‘risidagi qonunlar va boshqa amaldagi qonunlar yoki jamoa shartnomalariga hech bo‘lmaganda mos kelishi kerak.
Bolalar mehnatiga yo‘l qo‘yilmasligi
Biz ta’minot zanjirimizda bolalar mehnatidan foydalanishga yo‘l qo‘ymaslik tamoyiliga sodiqmiz.
Xususan, Xalqaro mehnat tashkilotining quyidagi rahbariy tamoyillariga rioya qilinishi kerak:
- xavfli deb hisoblangan yoki bolalarning sog‘lig‘i, xavfsizligi yoki axloqiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan har qanday ishni yoshroq shaxslar bajarmasligi kerak;
- ishga qabul qilish uchun eng kichik yosh majburiy maktab ta’limini tugallash uchun qonunda belgilangan yoshdan kichik bo‘lmasligi kerak va har qanday holatda ham 15 yoshdan kichik bo‘lishi mumkin emas.
Agar mahalliy qonunchilik tomonidan ruxsat berilgan bo‘lsa, 13 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan bolalar, agar bu ularning ta’limi yoki kasbiy ta’limiga to‘sqinlik qilmasa va ularning sog‘lig‘i yoki rivojlanishiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan har qanday faoliyatni (masalan, mexanik uskunalar yoki agrokimyoviy moddalar bilan ishlash) o‘z ichiga olmasa, yengil ishlarni bajarishlari mumkin. Istisno tariqasida, biz vakolatli organ tomonidan tasdiqlangan o‘quv dasturlarini (shu jumladan, kasbiy) ham tan olamiz.
Qishloq xo‘jaligida bolalar mehnati
Dunyoning ko‘plab qismlaridagi qishloq xo‘jaligi hayoti voqeliklari shuni ko‘rsatadiki, ba’zi ish turlari bolalar uchun shakllantiruvchi, madaniy, ijtimoiy va oilaviy rol o‘ynashi mumkin.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 118-moddasiga muvofiq "Yoshlarni mehnatga tayyorlash uchun umumta’lim maktablari, o‘rta maxsus, kasb-hunar o‘quv yurtlarining o‘quvchilarini ularning sog‘lig‘i va axloqiy rivojlanishiga ziyon yetkazmaydigan, ta’lim olish jarayonini buzmaydigan yengil ishlarni o‘qishdan bo‘sh vaqtida bajarishga - ular o‘n besh yoshga to‘lganlaridan keyin ota-onasidan birining yoki ota-onasining o‘rnini bosuvchi shaxslardan birining yozma roziligi bilan qabul qilishga yo‘l qo‘yiladi."
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 412-moddasiga muvofiq "O‘n sakkiz yoshga to‘lmagan shaxslarning mehnatini noqulay mehnat sharoitlaridagi ishlarda, yer osti ishlarida va ushbu toifadagi xodimlarning sog‘lig‘iga, xavfsizligiga yoki axloqiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan boshqa ishlarda qo‘llanish taqiqlanadi. O‘n sakkiz yoshga to‘lmagan shaxslarning belgilangan normalardan ortiq og‘ir yuklarni ko‘tarishi va tashishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan ishlarning ro‘yxati hamda o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan shaxslar tomonidan og‘ir yuklarni ko‘tarish va tashishda yo‘l qo‘yiladigan eng ko‘p normalar O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan O‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi va ish beruvchilarning vakillari bilan maslahatlashuvga ko‘ra belgilanadi."
Shunday qilib, mahalliy qonunlar 15 yoshdan oshgan bolalarga ularning ta’lim olishi yoki kasbiy ta’lim olishiga to‘sqinlik qilmaydigan va ularning sog‘lig‘i va rivojlanishiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan har qanday faoliyatni o‘z ichiga olmaydigan (masalan, mexanik uskunalar yoki agrokimyoviy moddalar bilan ishlash) yengil ishda band bo‘lish sharti bilan o‘z oilasiga yordam berishga ruxsat beradi.
Qullikning zamonaviy shakllariga yo‘l qo‘yilmaslik
Yetkazib beruvchilar ularning faoliyatida zamonaviy qullik va mehnatni ekspluatatsiya qilishning yo‘qligini ta’minlashlari kerak.
Bunga qullik, qaramlik, majburiy mehnat, odam savdosi yoki ekspluatatsiya qilinadigan mehnatning yo‘qligini ta’minlash kiradi.
Shu munosabat bilan Yetkazib beruvchilar va ularning nomidan ishlaydigan yollash va ishga joylashtirish bo‘yicha agentlar yoki vositachilar Xodimlardan:
- ishga joylashtirish uchun to‘lovlar, qarzlar yoki xizmatlar uchun asoslanmagan to‘lovlar;
- ularga shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, pasportlarini berish yoki ishlash uchun ruxsatnomalarini olib qo‘yish.
Agar milliy qonunchilik yoki ishga joylashish tartib-qoidalari shaxsni tasdiqlovchi hujjatlardan foydalanishni talab qilsa, Yetkazib beruvchilar ulardan qat’iy ravishda qonunga muvofiq foydalanishi shart. Shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar faqat xavfsizlik yoki saqlash maqsadida va faqat xodimning xabardor qilingan, bevosita va yozma roziligi bilan saqlash uchun topshirilishi kerak. Xodim istalgan vaqtda va cheklovlarsiz shaxsiy hujjatlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Ziddiyatli minerallar
Ta’minotchilar nizolar predmeti bo‘lgan foydali qazilmalar manbalarini mas’uliyat bilan tanlashlari kerak.
Mojaroli foydali qazilmalarga mojarolar va yuqori xavf zonalaridan olingan kobalt, oltin, tantal, qalay va volfram (va ular qazib olinadigan rudalar) kiradi, ularni qazib olish to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita qurolli guruhlarni moliyalashtirishi yoki foyda keltirishi yoki inson huquqlarining buzilishiga hissa qo‘shishi mumkin.
Agar BAT tomonidan yetkazib berilgan mahsulot yoki materiallar bunday ziddiyatli foydali qazilmalarni o‘z ichiga olsa, biz Ta’minotchilardan quyidagilarni kutamiz:
- lozim darajada ehtiyotkorlik ko‘rsatish va lozim darajada kompleks tekshiruv o‘tkazish;
- kelib chiqish mamlakatini asosli tekshirish, shu jumladan o‘z Yetkazib beruvchilaridan xuddi shunday tekshirishlar o‘tkazishni talab qilish;
- BATga (so‘rov bo‘yicha) kompleks tekshiruv va kelib chiqish mamlakatini tekshirishga oid mavjud ma’lumotlarni taqdim etish.
Ish vaqti
Yetkazib beruvchilar ish vaqti to‘g‘risidagi barcha amaldagi qonunlarga va boshqa amaldagi qonunlarga yoki jamoa shartnomalariga, shu jumladan maksimal ish vaqti to‘g‘risidagi barcha qonuniy talablarga rioya qilishlari kerak.
Guruhga murojaat:
Guruh kompaniyasidagi aloqa qiluvchi shaxs
Xaridlar bo‘yicha guruh menejeri:procurement@bat.com
Qoidabuzarlik haqida xabar berish kanallari (Speak Up):www.bat.com/speak up
Ekologik barqarorlik
Biz atrof-muhitni muhofaza qilishni boshqarish va biznesimizning atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish bo‘yicha ilg‘or tajribalarni o‘z faoliyatimizda ham, keng ta’minot zanjirimizda ham qo‘llashga intilamiz.
Atrof-muhit ta’siri
Ta’minotchilar atrof-muhitga ta’sirini aniqlaydi, tahlil qiladi va faol ravishda bartaraf etadi, minimallashtiradi va yumshatadi, deb umid qilamiz.
Amaliy jihatdan amalga oshirish mumkin bo‘lgan joylarda, bu ekologik siyosat va boshqaruv tizimini ishlab chiqishni o‘z ichiga olishi kerak.
Atrof-muhitga ta’sir atmosfera, suv, yer va o‘rmonlarga zararli moddalar chiqarilishi, materiallardan foydalanish, tabiiy resurslardan foydalanish va chiqindilarni boshqarish amaliyoti bilan bog‘liq ta’sirlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
Zarur hollarda, Ta’minotchilar biologik xilma-xillikni himoya qilish, shu jumladan o‘rmonlarning kesilishi va yashash joylarining parchalanishining oldini olish, shuningdek, yo‘qolib borayotgan va yo‘qolib ketish xavfi ostidagi turlarni himoya qilish zarurligini ham hisobga olishlari kerak.
Biz Ta’minotchilardan Guruhga (so‘rov bo‘yicha) o‘zlarining ekologik ko‘rsatkichlari haqida ma’lumot berishlarini va faoliyatimiz, mahsulotlarimiz va xizmatlarimizning atrof-muhitga ta’sirini kamaytirishga harakat qilishda oqilona yordam ko‘rsatishlarini kutamiz.
Choralar samaradorligini boshqarish
Amaliy jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lgan joylarda, biz Yetkazib beruvchilar o‘zlarining ekologik ko‘rsatkichlarini nazorat qilishlari, boshqarishlari va hisobga olishlarini kutamiz.
O‘rinli va amaliy jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lgan joylarda ekologik rejalar yoki maqsadlarni amalga oshirishdagi taraqqiyotni baholash va ularni doimiy ravishda yaxshilash uchun asosiy samaradorlik ko‘rsatkichlari belgilanishi kerak.
Ekologik jihatlar
Biz Ta’minotchilardan o‘z mahsulotlarini ishlab chiqishda, faoliyatida va/yoki xizmatlarini taqdim etishda ekologik jihatlarni hisobga olishni talab qilamiz.
Zarur bo‘lgan joylarda, bu birlamchi va yakuniy materiallardan foydalanishni kamaytirish va materiallardan uzoqroq foydalanish uchun chiqindisiz jarayonlarni loyihalash orqali yopiq sikl iqtisodiyotida ishtirok etishni o‘z ichiga oladi.
BAT bilan hamkorlik
Ta’minotchilar BATga (so‘rov bo‘yicha) o‘zlarining ekologik ko‘rsatkichlari haqidagi ma’lumotlarni taqdim etishlarini hamda faoliyatimiz, mahsulotlarimiz va xizmatlarimizning atrof-muhitga ta’sirini kamaytirishga qaratilgan sa’y-harakatlarda oqilona yordam ko‘rsatishlarini kutamiz.
Tegishli hollarda, bu quyidagi choralarni o‘z ichiga olishi kerak, lekin ular bilan cheklanmagan holda:
- BAT mahsulotlariga nisbatan hayotiy siklni baholash;
- mahsulot kotxodlariga tegishli ma’lumotlar va axborotlar;
- 3-guruhdagi uglerod chiqindilarini kamaytirish bo‘yicha rejalar.
3-toifadagi chiqindilar nima?
Uglerod chiqindilari Barqaror rivojlanish bo‘yicha Butunjahon tadbirkorlar kengashining issiqxona gazlari chiqindilarini qisqartirish to‘g‘risidagi bayonnomasiga muvofiq uch guruhga (toifaga) bo‘linadi:
- 1-toifa tashkilotga tegishli yoki uning nazorati ostidagi manbalardan to‘g‘ridan to‘g‘ri chiqindilarni qamrab oladi.
2-toifa tashkilot tomonidan iste’mol qilinadigan elektr energiyasi, bug‘, isitish va sovutish ishlab chiqarishdan bilvosita chiqindilarni o‘z ichiga oladi.
3-toifa tashkilotning qiymat yaratish zanjirida sodir bo‘ladigan barcha boshqa bilvosita chiqindilarni, shu jumladan sotib olingan tovarlar va xizmatlarni o‘z ichiga oladi.
Atrof-muhit bilan o‘zaro aloqa
BAT guruhining Atrof-muhit siyosati to‘g‘risidagi bayonotiga muvofiq, biz Yetkazib beruvchilarni quyidagi ustuvor yo‘nalishlarda atrof-muhitga e’tibor qaratishga chaqiramiz:
- iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish;
- chiqindilarni bartaraf etish va siklli iqtisodiyotga o‘tish;
- biologik xilma-xillik va o‘rmonlarni saqlash;
- suv resurslaridan oqilona foydalanish.
Biz Yetkazib beruvchilardan mahsulotlarni ishlab chiqish, faoliyatni amalga oshirish va/yoki xizmatlarni ko‘rsatishda atrof-muhit muammolarini hisobga olishni hamda atrof-muhit bilan o‘zaro munosabatlarni tartibga soluvchi barcha amaldagi mahalliy qonunchilik va me’yoriy talablarga rioya qilishni talab qilamiz. Ushbu kelishuvlar ta’minot zanjiriga ham tegishli bo‘lishi kerak. Xususan, ESG siyosati va amaliyotlarini biznes strategiyasi va operatsion faoliyatga integratsiya qilish mumkin.
Ta’minotchilar ISO 14001 standarti yoki unga tenglashtirilgan standartdan foydalangan holda atrof-muhit bilan o‘zaro munosabatlar standartlari va amaliyotini joriy etishga (o‘rinli va amalda mumkin bo‘lgan hollarda) tayanib, ekologik ko‘rsatkichlarni doimiy ravishda yaxshilashga intilishlari kerak.
Bundan tashqari, biz Ta’minotchilarni o‘z ko‘rsatkichlari va erishilgan yutuqlari to‘g‘risida, shu jumladan "Ilmiy asoslangan maqsadlar" tashabbusi (Science Based Target Initiative, SBTi), Ilmiy asoslangan maqsadlar tarmog‘i (Science Based Target Network, SBTN) va Uglerod chiqindilari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni oshkor qilish loyihasi (Carbon Disclosure Project, CDP) kabi xalqaro tashabbuslar doirasida hisobot taqdim etish va jamoatchilikka e’lon qilishga chaqiramiz.
Iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash
Biz Ta’minotchilardan issiqxona gazlari (IG) emissiyasiga oid o‘z ekologik ko‘rsatkichlarini boshqarish, nazorat qilish va hisobini yuritishni quyidagi maqsadlarda kutib qolamiz:
issiqxona gazlarining o‘z tashlamalari hajmini tushunish (1 va 2-toifalar);
issiqxona gazlarining o‘z tashlamalari hajmini kamaytirish;
ta’minot zanjirida issiqxona gazlari emissiyasi hajmini tushunish (3-toifa); va
ta’minot zanjirida issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish bo‘yicha o‘z Ta’minotchilari bilan ishlash.
Ta’minotchilardan kutilayotgan minimumlar:
2030-yilga qadar qayta tiklanuvchi manbalardan xarid qilinadigan elektr energiyasining 100 foizidan foydalanish uchun oqilona sa’y-harakatlarni amalga oshirish;
BAT guruhiga (so‘rov bo‘yicha) 1 va 2-toifadagi chiqindilar to‘g‘risidagi hisobotlarni taqdim etish.
Biz Yetkazib beruvchilar BAT guruhiga (so‘rov bo‘yicha) 3-toifadagi chiqindilar to‘g‘risidagi hisobotlarni taqdim etishga qaratilgan sa’y-harakatlarni amalga oshirishlarini kutamiz.
O‘rinli va amaliy jihatdan amalga oshirish mumkin bo‘lgan hollarda Yetkazib beruvchilar quyidagilarga e’tibor qaratishlari lozim:
issiqxona gazlari chiqindilarini boshqarish tizimini joriy etish (masalan, ISO 50001, PSA 2060);
2050-yildan kechiktirmay qiymat yaratishning butun zanjiri bo‘yicha "chiqindilarning nol balansi"ga erishish;
1, 2 va 3-toifadagi chiqindilar to‘g‘risida tashqi tashkilotlar tomonidan tasdiqlangan hisobotni taqdim etish;
chiqindilarning aniq koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda mahsulot va xizmatlar bo‘yicha birlamchi ma’lumotlarni yaxshilash (to‘liq hayot sikli tahlili yordamida).
IG bo‘yicha hisob va hisobot standartlari haqida batafsil ma’lumotni https://ghgprotocol.org saytidan olishingiz mumkin.
Suv resurslaridan oqilona foydalanish
Tegishli hollarda, biz Ta’minotchilardan operatsion faoliyat doirasida olinadigan suv hajmini kamaytirish va suvdan qayta foydalanish hajmini oshirishni kutamiz.
Ta’minotchilar, masalan, Jahon resurslarini o‘rganish instituti (wri.org) ta’rifiga muvofiq, o‘z faoliyatlarini amalga oshirish hududidagi suv xavfi darajasidan xabardor bo‘lishlari kerak.
Biz ta’minotchilardan o‘z faoliyatida va qiymat zanjirlarida suv resurslariga bog‘liqlik va ularning ta’sirini anglashga qaratilgan sa’y-harakatlarni amalga oshirishlarini, ayniqsa suv tanqisligi xavfi mavjud hududlarga e’tibor qaratishlarini kutamiz.
O‘rinli va amaliy jihatdan amalga oshirish mumkin bo‘lgan hollarda, ta’minotchilar quyidagilarga e’tibor qaratishlari kerak: ta’minot zanjirida operatsion va suv bilan bog‘liq xatarlarni kamaytirish, ideal holatda Suvdan oqilona foydalanish ittifoqining suvdan foydalanish standartidan (Alliance for Water Stewardship Standard) (https://a4ws.org/about/) foydalanish yoki ekvivalent darajadagi standartlarga rioya qilish.
Biologik xilma-xillik va o‘rmonlarni saqlash
Tegishli hollarda, biz Yetkazib beruvchilardan tabiatni muhofaza qilish, saqlash va tiklash choralarini ko‘rishni, shuningdek, BAT guruhiga yetkazib beriladigan mahsulotlar va materiallarni yetkazib berish zanjirida o‘rmonlarni kesishning "nol muvozanati"ga intilishni kutamiz.
Yog‘och va yog‘och massasi asosidagi materiallarni yetkazib beruvchilar (jumladan, birlamchi va ikkilamchi qadoqlash, yupqa qog‘oz, atsetat tolasi va savdo zonalarini bezash uchun materiallar), shuningdek tamaki bargini yetkazib beruvchilar o‘rmonlarning kesilishiga va tabiatning o‘zgarishiga olib kelmaydigan (Deforestation and Conversion Free, DCF maqomi), iloji boricha mustaqil sertifikatlashdan o‘tgan, barqaror va kuzatib boriladigan manbalardan olingan yog‘ochdan foydalangan holda ishlab chiqarilgan yoki qayta ishlangan (tegishli hollarda) materiallar va tamakini yetkazib berishlari kerak.
O‘rinli va amaliy jihatdan amalga oshirish mumkin bo‘lgan hollarda, yetkazib beruvchilar biologik xilma-xillikning o‘zaro bog‘liqligini va uning o‘z faoliyati va qiymat zanjiriga ta’sirini tushunishga harakat qilishlari kerak.
Chiqindilarni yo‘q qilish va davriy iqtisodiyotga o‘tish
Biz Yetkazib beruvchilardan kamroq resurslardan foydalanish, kamroq chiqindilar hosil qilish va qayta foydalanish, qayta ishlash hamda mahsulot va ish jarayonlarining davriyligini ta’minlash istagini kutamiz.
2025-yilgacha yoki undan oldinroq Yetkazib beruvchilar BAT guruhiga qadoqlash uchun taqdim etiladigan barcha materiallarni to‘liq qayta ishlatish, qayta ishlash yoki kompost olish imkoniyati bilan ishlab chiqishni ta’minlashi kerak.
Yetkazib beruvchilar BAT guruhiga qadoqlash uchun yetkazib beriladigan materiallarda ikkilamchi xomashyodan foydalanishga qaratilgan sa’y-harakatlarni amalga oshirishlarini kutamiz.
O‘rinli va amaliy jihatdan amalga oshirish mumkin bo‘lgan hollarda, yetkazib beruvchilar aylanma harakatlar strategiyasi doirasida mahsulotlarni ishlab chiqish, jumladan, qayta tiklanadigan manbalardan foydalanishni ko‘paytirish va birlamchi materiallardan foydalanishni kamaytirish yo‘lini tutishlari kerak.
Guruhga murojaat:
Guruh kompaniyasidagi aloqa qiluvchi shaxs
Xaridlar bo‘yicha guruh menejeri:procurement@bat.com
Qoidabuzarlik haqida xabar berish kanallari (Speak Up):www.bat.com/speak up
Marketing va savdo
Biz mas’uliyatli marketing va Guruh mahsulotlari savdosi tamoyillariga rioya qilishga intilamiz.
Mas’uliyatli marketing
Biz 21 va undan katta yoshdagi katta yoshli iste’molchilar uchun barcha mahsulotlarimiz uchun mas’uliyatli marketing tamoyillariga amal qilamiz. Bizning marketing faoliyatimiz www.bat.com/imp va https://bat.uz/otvetstvennyj-podhod/mezhdunarodnye-printsipy-marketinga/ saytlarida mavjud bo‘lgan Xalqaro marketing tamoyillarimizga asoslanadi.
Shu sababli, biz ta’minotchilarimizdan quyidagilarga amal qilishni talab qilamiz:
- BAT marketingining xalqaro tamoyillari mahalliy qonunlarga qaraganda qat’iyroq bo‘lgan minimal standart sifatida
- Mahalliy qonunlar yoki boshqa mahalliy marketing kodekslari, ular BAT marketing tamoyillariga qaraganda qat’iyroq yoki ustuvor yuridik kuchga ega bo‘lgan joylarda.
Noqonuniy savdo
Mahsulotlarimizning noqonuniy savdosiga qarshi kurashish BAT uchun muhim ustuvor vazifa hisoblanadi.
Kontrabanda yoki kontrafakt mahsulotlarning noqonuniy savdosi bizning biznesimizga zarar yetkazadi va asl mahsulotlarimizni noqonuniy qayta sotish BAT obro‘siga putur yetkazadi.
Biz mahsulotlarimizning noqonuniy savdosini ma’qullamaymiz va bunga yo‘l qo‘ymaymiz hamda Ta’minotchilarning mahsulotlarimiz noqonuniy savdosida bevosita yoki bilvosita ishtirok etmasligi va uni qo‘llab-quvvatlamasligi biz uchun juda muhimdir.
Shunday qilib, yetkazib beruvchilar:
- Noqonuniy savdoda qasddan ishtirok etish yoki qo‘llab-quvvatlashni istisno qilish.
- Noqonuniy savdoning oldini olish uchun samarali nazorat choralarini, shu jumladan: bozorda taklifning talabga muvofiqligini ta’minlash choralarini; shuningdek, tegishli hollarda, noqonuniy savdoga aloqadorlikda gumon qilingan xususiy shaxslar bilan bitimlarni tekshirish, to‘xtatib turish va tugatish tartib-qoidalarini joriy etish.
- Noqonuniy savdoning har qanday rasmiy tergovida hokimiyat organlari bilan hamkorlik qilish (bunday choralar qonuniy bo‘lishi va davlat mansabdor shaxslari bilan munosabatlarda yuqori xavflarni hisobga olgan holda poraxo‘rlik va korrupsiyaning har qanday shakllariga mutlaqo murosasizlik tamoyilimizga javob berishi kerak).
Noqonuniy tamaki mahsulotlari turlari:
- Kontrafakt yoki qalbakilashtirish firma mahsulotlarining ruxsat etilmagan nusxalari bo‘lib, ular savdo belgisi egasining xabardorligisiz yoki ruxsatisiz arzon ruxsat etilmagan materiallardan foydalangan holda ishlab chiqarilgan.
- Mahalliy soliqlarsiz: Bir mamlakatda ishlab chiqarilgan va sotiladigan, ammo davlat organlarida deklaratsiya qilinmagan, shuning uchun aksiz solig‘i to‘lanmaydigan mahsulotlar. Ushbu mahsulotlar har qanday qonuniy yoki noqonuniy zavodda ishlab chiqarilishi mumkin.
- Kontrabanda bir mamlakatdan boshqa mamlakatga soliqlar yoki yig‘imlar to‘lamasdan yoki ularni olib kirish yoki olib chiqishni taqiqlovchi qonunlarni buzgan holda olib o‘tiladigan mahsulotlar (haqiqiy yoki qalbaki).
Ishbilarmonlik odobi
Biz har bir ishimizda yuqori ishbilarmonlik etikasi standartlariga amal qilamiz. Bizning axloqiy me’yorlarimiz hech qachon tijorat natijalari uchun xavf ostida qolmasligi kerak.
Manfaatlar to‘qnashuvi
Yetkazib beruvchilar o‘zlarining biznes munosabatlarida manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ymasliklari va nizo mavjud bo‘lgan yoki yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan har qanday holatga nisbatan to‘liq shaffoflik sharoitida ishlashlari kerak.
Shu munosabat bilan Yetkazib beruvchilar quyidagicha yo‘l tutishlari (va o‘z Xodimlaridan ham xuddi shunday talab qo‘yishlari) kerak:
- Ularning shaxsiy va/yoki tijorat manfaatlari yoki ularning mansabdor shaxslari yoki xodimlarining manfaatlari BAT manfaatlariga zid bo‘lishi mumkin bo‘lgan yoki bo‘lishi mumkin bo‘lgan vaziyatlardan qochish.
- Agar BATning biron bir xodimi ularning biznesida yoki ular bilan har qanday iqtisodiy aloqalarda har qanday turdagi manfaatga ega bo‘lishi mumkin bo‘lsa, BATga xabar berish.
- Manfaatlar to‘qnashuvi yuzaga kelishi bilanoq haqiqiy yoki potensial manfaatlar to‘qnashuvi sifatida ko‘rib chiqilayotgan yoki ko‘rib chiqilishi mumkin bo‘lgan har qanday vaziyat to‘g‘risida BATni darhol xabardor qilish va uni hal qilish jarayoni to‘g‘risida xabardor qilish.
Ushbu qoidalar BAT raqobatchilari bilan ishlaydigan yetkazib beruvchilarga ular uchun qonuniy va maqsadga muvofiq bo‘lgan hollarda o‘xshash namunalarga murojaat qilishga to‘sqinlik qilish maqsadini ko‘zlamaydi.
Poraxo‘rlik va korrupsiya
Ta’minotchilarning (shuningdek, ularning ishchilari va agentlarining) poraxo‘rlik yoki boshqa korruptsion harakatlarga jalb qilinishi yoki aralashishi nomaqbuldir.
Shunday qilib, yetkazib beruvchilar hech qachon poraxo‘rlik bilan bog‘liq har qanday harakatlarda ishtirok etmasliklari kerak, jumladan:
- hech qachon biror shaxsga (to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita) nomaqbul xatti-harakatlarni rag‘batlantirish yoki rag‘batlantirish yoki biror shaxsning o‘z foydasiga yoki BAT foydasiga har qanday qaroriga noqonuniy ta’sir ko‘rsatish maqsadida hech qanday sovg‘alar, to‘lovlar yoki boshqa qimmatliklarni (masalan, mehmondo‘stlik belgilari, "otkatlar," ish yoki amaliyot takliflari yoki investitsiya imkoniyatlari) taklif qilmaslik, va’da bermaslik yoki bermaslik;
- sizni nomaqbul xatti-harakatlarga undash, mukofotlash yoki BAT qarorlariga ta’sir ko‘rsatish maqsadida biror shaxsdan (to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita) hech qachon sovg‘a, to‘lov yoki boshqa foydani so‘ramaslik, qabul qilishga rozilik bermaslik yoki olmaslik (agar bu ta’sir ko‘rsatish taassurotini uyg‘otsa);
- hech qachon davlat mansabdor shaxsiga uning davlat mansabdor shaxsi sifatidagi harakatlariga o‘z foydasiga yoki BAT foydasiga ta’sir ko‘rsatish maqsadida hech qanday sovg‘alar, to‘lovlar yoki boshqa qimmatliklarni taklif qilmaslik, va’da bermaslik yoki bermaslik;
- BAT biznesi manfaatlari yo‘lida hech qachon (bevosita yoki bilvosita) ko‘mak uchun to‘lovlarni amalga oshirmaslik, har qanday Xodimning sog‘lig‘i, xavfsizligi yoki erkinligini himoya qilish uchun qat’iy zarur bo‘lgan hollar bundan mustasno;
- ular uchun yoki ularning nomidan yoxud BAT nomidan xizmatlarni bajarayotgan uchinchi shaxslar tomonidan noqonuniy to‘lovlarni taklif qilish, amalga oshirish, talab qilish va olishni istisno qilish uchun mutanosib va samarali nazoratni amalga oshirish.
"Noloyiq xatti-harakatlar" deganda, tijorat harakatlari yoki davlat funksiyalarini halollik, xolislik yoki boshqa majburiyatlarga rioya qilmagan holda bajarish (yoki bajarmaslik) tushuniladi.
"Yordam uchun to‘lovlar" - bu oddiy mansabdor shaxs tomonidan to‘lovchi allaqachon huquqqa ega bo‘lgan standart harakatni bajarishni soddalashtirish yoki tezlashtirish uchun kichik to‘lovlardir.
Aksariyat mamlakatlarda ular qonun bilan taqiqlangan.
Ba’zi mamlakatlarda, masalan, Buyuk Britaniyada, ushbu mamlakatlarning chet eldagi fuqarolari tomonidan rasmiyatchiliklarni soddalashtirish uchun to‘lovlar ham jinoyat hisoblanadi.
Hadyalar va vakillik tadbirlari
Sovg‘alar va vakillik tadbirlarini taklif qilish va qabul qilish, agar ular kamtarona, oqilona, maqsadga muvofiq va qonuniy bo‘lsa, juda maqbuldir. Shunga qaramay, noo‘rin yoki haddan tashqari sovg‘alar va vakillik tadbirlari poraxo‘rlik va korrupsiyaning bir shakli bo‘lishi hamda BAT va Ta’minotchilarimizga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.
Ta’minotchilarga sovg‘alar va vakillik tadbirlarini taklif qilish yoki qabul qilish taqiqlanadi, agar bu pora va boshqa turdagi korruptsion faoliyat bo‘lsa yoki shunday qabul qilinishi mumkin bo‘lsa. Shu munosabat bilan:
- Yetkazib beruvchilar Ishbilarmonlik xulq-atvori qoidalarida ko‘rsatilgan BAT kompaniyalari va xodimlari bilan biznes yuritishda sovg‘alar va vakillik tadbirlari bo‘yicha BAT siyosatini hurmat qilishlari kerak.
- BAT bilan bog‘liq har qanday tender yoki tanlov savdolari paytida sovg‘alar va vakillik tadbirlarini almashish taqiqlanadi.
Ta’minotchilar har qanday sovg‘alar yoki mehmondo‘stlikni taqdim etish orqali BAN nomidan har qanday davlat mansabdor shaxsiga bunday mansabdor shaxsga yoki boshqa shaxsga, masalan, davlat mansabdor shaxsining yaqin qarindoshlari, do‘stlari yoki hamkorlariga qandaydir imtiyozlar berish orqali ta’sir o‘tkazishga urinmasligi kerak. Davlat amaldorlariga ramziy qiymatdan yuqori bo‘lgan sovg‘alar kamdan-kam hollarda o‘rinli bo‘ladi.
Sanksiyalar va eksport nazorati
Yetkazib beruvchilar o‘z faoliyatlarini barcha qonuniy xalqaro sanksiya rejimlariga muvofiq amalga oshirishlarini va agar taqiqlangan bo‘lsa, sanksiyalar ostidagi hududlar yoki tomonlar bilan aloqa qilmasliklarini kafolatlashlari kerak.
Shunday qilib, yetkazib beruvchilar:
- Ularning faoliyatiga ta’sir qiluvchi barcha qonuniy sanksiya rejimlarini bilish va ularga to‘liq rioya qilish.
- Sanksiyalarni buzish yoki Guruh tomonidan sanksiyalarni buzishga olib keladigan xavfni minimallashtirish uchun samarali ichki nazorat choralarini ko‘rish, shuningdek, xodimlar ushbu sanksiyalar va choralarni tushunishlari va ularni samarali qo‘llashlari uchun tegishli treninglar o‘tkazish va qo‘llab-quvvatlashni ta’minlash, ayniqsa, agar ularning ishi sanksiyalar ostidagi hududlardan yetkazib berish, xalqaro moliyaviy o‘tkazmalar, transchegaraviy yetkazib berish yoki mahsulot, texnologiya yoki xizmatlarni sotib olish bilan bog‘liq bo‘lsa.
SANKSIYALAR NIMA?
Sanksiyalar - AQSH va Birlashgan Qirollik kabi alohida davlatlar yoki Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Yevropa Ittifoqi kabi davlatdan yuqori turuvchi organlar tomonidan boshqa davlat, yuridik yoki jismoniy shaxsga nisbatan ma’lum mamlakatlar yoki shaxslar bilan yoki ular ishtirokida savdo yoki bitimlar, shu jumladan pul o‘tkazmalariga qo‘yilgan cheklovlar yoki taqiqlar.
Ba’zi sanksiya rejimlari juda keng, masalan, AQSH sanksiyalari hatto amerikalik bo‘lmagan fuqarolarga nisbatan ham qo‘llanilishi mumkin, chunki ular butunlay AQSH hududidan tashqarida faoliyat yuritadilar. Xususan, AQSH sanksiyalari sanksiya ostidagi tomonlar ishtirokida amerikalik bo‘lmagan tomonlar o‘rtasidagi to‘lovlar uchun AQSH dollari va AQSH banklaridan foydalanishni, shuningdek, sanksiya ostidagi hududlarga yoki bunday hududlar va shaxslar manfaatlarini ko‘zlab Amerika mahsulotlari va Amerika komponentlari bo‘lgan mahsulotlarni eksport qilish yoki o‘tkazishni taqiqlaydi.Ba’zi sanksiyalar rejimlari kompleks sanksiyalar ostidagi hududlardan kelib chiqqan mahsulotlarni yoki shunday kelib chiqishga ega bo‘lgan mahsulotlarni import, eksport va reeksport qilishga, shuningdek, bunday sanksiyalar ostidagi hududlar orqali mahsulotlarni o‘tkazishga nisbatan qo‘llaniladi. Sanksiyalardan tashqari, eksport nazorati choralari ikki maqsadli tovarlar kabi muayyan turdagi tovarlarni, shuningdek, ular bilan bog‘liq dasturiy ta’minot va texnologiyalarni, ushbu operatsiyalarda kim ishtirok etishidan qat’i nazar, harbiy foydalanish nuqtayi nazaridan potentsialligi tufayli transchegaraviy olib o‘tish uchun litsenziya majburiyatlarini yuklaydi. Ikki maqsadli tovarlarga mashina uskunalarining ayrim turlari, shifrlash uchun dasturiy ta’minot va AT uskunalari misol bo‘la oladi.
Sanksiyalar va eksport nazorati choralarini buzish jiddiy jazolarga, shu jumladan jarimalar, eksport litsenziyalarini yo‘qotish va qamoq jazosiga, shuningdek, katta obro‘ga va hamkor banklar bilan munosabatlarga zarar yetkazishga olib keladi.
Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish
Yetkazib beruvchilar (shuningdek, ularning xodimlari va agentlari) ning jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etishi yoki bunga aralashishi nomaqbuldir.
Ta’minotchilar har qanday tegishli yurisdiksiyada jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirishga olib keladigan yoki bunday jinoyatga olib kelishi mumkin bo‘lgan har qanday faoliyatni istisno qilish uchun samarali nazorat choralariga ega bo‘lishlari shart. Bunga noqonuniy mablag‘lar yoki mol-mulkni yashirish yoki ayirboshlash, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarga egalik qilish yoki ularni tasarruf etish, terrorchilik guruhlari va terrorchilik faoliyatini moliyalashtirishga ongli ravishda ko‘maklashish, aktivlarni ularning foydasiga o‘tkazish yoki ularga boshqa yordam ko‘rsatish kiradi.
Ish hujjatlari va maxfiylik
BAT bilan biznes yuritish uchun Ta’minotchilar faoliyatimizga oid maxfiy va shaxsiy hujjatlarga kirishni talab qilishi mumkin.
Shu munosabat bilan Yetkazib beruvchilar:
- ushbu axborotning himoyasi va maxfiyligini ta’minlash;
- BATning oldindan ruxsatisiz maxfiy axborotni oshkor qilmaslik;
- jamoat joylarida muhokama qilish yoki hujjatlar bilan ishlash jarayonida maxfiy ma’lumotlarni tasodifan oshkor qilish xavfini yodda tutish.
Yetkazib beruvchilar, shuningdek, amaldagi qonunchilikka muvofiq dolzarb ish hujjatlarini (moliyaviy va moliyaviy bo‘lmagan) yuritishlari va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va maxfiylik to‘g‘risidagi barcha tegishli qonunlarga muvofiq qayta ishlashni ta’minlashlari kerak. BAT biznesi bilan bog‘liq har qanday hujjat BAT talab qilgan vaqt davomida saqlanishi kerak.
Ma’lumotlar maxfiyligi va kiberxavfsizlikka tahdidlar
Biz butun ta’minot zanjirida tizim va ma’lumotlarimiz (jumladan, shaxsiy ma’lumotlar) yaxlitligi va xavfsizligini ta’minlashga intilamiz.
Yetkazib beruvchilar BAT ma’lumotlarini, shu jumladan shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va zarur hollarda BAT tizimlariga kirish uchun tegishli tizimlar va nazorat vositalarini qo‘llashlari shart. Ko‘pgina provayderlar shaxsiy ma’lumotlarni yoki maxfiy BAT ma’lumotlarini saqlaydi yoki ulardan foydalanadi.
Ma’lumotlarni himoya qilish bo‘yicha umumiy qoidalar kabi global ma’lumotlar maxfiyligi qonunlariga rioya qilishdan tashqari, ushbu ma’lumotlar va Guruh tizimlarining xavfsizligi, shuningdek, BAT biznesini himoya qilish uchun Ta’minotchilarning "kibergigiyena" qoidalariga rioya qilishi muhim ahamiyatga ega. Shu sababli, biz Ta’minotchilarimizdan ma’lumotlarni himoyalash va kiberxavfsizlik qonunlari, me’yoriy ko‘rsatmalar va ilg‘or soha amaliyotiga (jumladan, agar qonun talab qilsa, ma’lumotlar himoyasini baholash va kibertahdidlarni baholash) amal qilishni talab qilamiz.
Kiberxavfsizlikka tahdidlar va ma’lumotlarni (jumladan, shaxsiy ma’lumotlarni) boshqarish usulimiz bilan bog‘liq xavf-xatarlar doimiy ravishda o‘zgarib turadi. Ta’minotchilarimiz BAT ma’lumotlarini himoya qilish va BAT tizimlariga har qanday kirish va barcha ma’lumotlarni qayta ishlash xavfsiz bo‘lishi hamda hujjatlashtirilgan tartib-qoidalarga muvofiq nazorat qilinishi uchun tegishli texnik choralar, siyosatlar va jarayonlarni ko‘rishlari juda muhimdir.
Shu munosabat bilan Yetkazib beruvchilar:
- ma’lumotlarni himoya qilish, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik bo‘yicha barcha tegishli siyosatlarni qo‘llash va ularni muntazam ravishda yangilab borish;
- ushbu siyosatlarga rioya etilishini doimiy nazorat qilish va vaziyatni tuzatish uchun zudlik bilan har qanday choralar ko‘rilishini ta’minlash;
- ma’lumotlarni himoya qilish siyosatining mumkin bo‘lgan buzilishlari va xavfsizlik hodisalarini zudlik bilan tekshirish va ma’lumotlar yoki BAT tizimlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan barcha shunga o‘xshash hodisalar yoki voqealar haqida BATga xabar berish;
- zarurat tug‘ilganda, vaziyatni to‘g‘rilash bo‘yicha shunday choralar ko‘rish kerakki, bu BATni talab qilishi mumkin.
Kiberxavfsizlik uchun ma’lumotlar himoyasi va xavflarni baholash
Yetkazib beruvchilar o‘z tashkiloti uchun xavflarni va uning BAT ma’lumotlarini (shu jumladan shaxsiy) qayta ishlashga yoki uning tizimlari va ma’lumotlariga kirishga bo‘lgan ehtimoliy ta’sirini muntazam ravishda baholab borishlari shart.
Ta’minotchilar o‘z ixtiyoridagi BAT ma’lumotlari, shuningdek, tahdid va xavflarni baholash modellariga muvofiq BAT tizimlariga har qanday kirish bilan bog‘liq xatarlarni hisobga olishlari kerak.
Halol raqobat va monopoliyaga qarshi qonunchilik
Biz raqobatni himoya qilish yoki monopoliyaga qarshi qonunchilikka muvofiq erkin raqobat tarafdorimiz.
Shu munosabat bilan Ta’minotchilar halol va axloqiy raqobat olib borishlari hamda o‘zlari faoliyat yuritayotgan har bir mamlakat va iqtisodiy zonada raqobat to‘g‘risidagi qonunlarga rioya qilishlari shart.
Soliq to‘lashdan bosh tortish
Ta’minotchilar o‘zlari ishlaydigan mamlakatlarda qo‘llaniladigan barcha soliq qonunlari va me’yoriy hujjatlarga rioya etilishini ta’minlashlari va soliq organlari bilan munosabatlarda o‘zlarini ochiq va shaffof tutishlari kerak.
Hech qanday holatda Yetkazib beruvchilar soliqlarni to‘lashdan qasddan noqonuniy bo‘yin tovlashda ishtirok etmasligi yoki boshqa shaxslarning manfaatlarini ko‘zlab bunday bo‘yin tovlashga ko‘maklashmasligi kerak.
Shu munosabat bilan, Ta’minotchilar soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash xavfini minimallashtirish yoki unga ko‘maklashish uchun samarali nazorat mexanizmlarini amalga oshirishlari, shuningdek, xodimlar ularni tushunishlari va samarali qo‘llashlari hamda tegishli muammolar haqida xabar berishlari uchun tegishli o‘qitish, qo‘llab-quvvatlash va qoidabuzarliklar to‘g‘risida xabardor qilishni ta’minlashlari shart.
Guruhga murojaat:
Guruh kompaniyasidagi aloqa qiluvchi shaxs
Xaridlar bo‘yicha guruh menejeri:procurement@bat.com
Tel.: +44 (0) 207 845 1000 yoki yozma shaklda: British American Tobacco plc, Globe House, 4 Temple Place, London WC2R 2PG, United Kingdom (Birlashgan Qirollik).
Qoidabuzarlik haqida xabar berish kanallari (Speak Up): www.bat.com/speakup
UZBAT MIJOZLARIGA OID
Moslik
Mijoz o‘z xodimlari, agentlari, pudratchilari, vakillari va Keyingi mijozlari bilan birgalikda quyidagilarni kafolatlaydi va tasdiqlaydi:
u Ishbilarmonlik odobi qoidalari, Ta’minot zanjiri nazoratini qo‘llab-quvvatlash va tamaki bargi va/yoki BAT mahsulotlarining noqonuniy savdosining oldini olish tartib-qoidalari bilan tanishgan, o‘qigan va ularga amal qiladi;
xususiy tashkilotlar bilan bitimlarda yoki davlat sektori bilan munosabatlarda to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita ushbu Shartnomaning predmeti bo‘lgan har qanday masalalar bilan bog‘liq bo‘lgan to‘lovlar, sovg‘alar yoki boshqa moddiy boyliklarni taklif qilish, berish, olish yoki olishga rozilik berish (ham mustaqil ravishda, ham boshqa tomonlar bilan kelishilgan holda): (A) biror shaxsni vijdonlilik, xolislik yoki ishonch tamoyiliga zid harakatlarga undash yoki undash uchun mo‘ljallangan yoki harakat qiladigan yoki ta’sir ko‘rsatadigan yoki bunday shaxs qabul qilishi nomaqbul bo‘lgan; (B) davlat mansabdor shaxsiga yoki uning uchun, ushbu shaxsga ta’sir o‘tkazish va biznesni yuritishda ustunlikka erishish/saqlab qolish maqsadida taqdim etiladi; yoki (C) aqlli shaxs buni axloqsiz, noqonuniy yoki noo‘rin deb hisoblasa (korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratilgan qonunchilikka muvofiq ( (A), (B) yoki (C) bandlarida tavsiflangan har qanday faoliyat, keyinchalik "Korrupsion harakat" deb yuritiladi);
na Mijoz, na Mijoz uchun yoki uning nomidan xizmat ko‘rsatuvchi har qanday shaxs korrupsion harakatlarda ishtirok etmagan;
UZBAT tomonidan oldindan yozma ravishda ma’lum qilingan holatlar bundan mustasno, na Mijoz, na uning Uyushgan shaxslari, na ularning oila a’zolari: (i) davlat xizmatchilari; [ (ii) Keyingi Mijoz yoki potensial Mijozning aloqador tomonlari; yoki (iii) Tomonlardan biriga boshqacha tarzda korrupsion yoki noqonuniy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan shaxslar.
u jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish, terrorizmni moliyalashtirish va soliqqa tortish bo‘yicha amaldagi qonunchilik qoidalaridan to‘liq xabardor va tushunadi, shuningdek, uning xodimlari, agentlari, pudratchilari, vakillari va Keyingi mijozlari amaldagi qonunlarga rioya qilishini ta’minlash uchun ishonchli va oqilona ichki tartib-qoidalarga ega (jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, tegishli siyosatlar, tasdiqlash jarayonlari, treninglar va monitoring);
UZBAT asosli ravishda talab qilishi mumkin bo‘lgan korrupsiyaga qarshi kurashish, soliq qonunchiligiga rioya qilish va/yoki pul yuvishga qarshi kurashish bo‘yicha har qanday treninglardan o‘tadi;
unga ma’lum bo‘lishicha, uning hech qanday aktivlari yoki mablag‘lari jinoiy faoliyatdan olingan daromad yoki naf hisoblanmaydi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish bilan bog‘liq jinoyatlarga olib keladigan yoki olib kelishi mumkin bo‘lgan kelishuvlarda ishtirok etmagan yoki qatnashmagan bo‘lsa;
u poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga yordam berish bilan bog‘liq huquqbuzarliklarni sodir etmagan va sodir etmaydi; va
u zudlik bilan UZBATni yozma ravishda xabardor qiladi, agar:
- unga, uning xodimlariga, agentlariga, pudratchilariga, vakillariga yoki Keyingi mijozlariga poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish bilan bog‘liq har qanday jinoyatlar ma’lum bo‘lsa;
- u yoki uning xodimlari, agentlari, pudratchilari, vakillari yoki Keyingi mijozlar har qanday davlat, ma’muriy yoki tartibga soluvchi organ tomonidan poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga yordam berish bilan bog‘liq har qanday huquqbuzarlik bo‘yicha har qanday tergov yoki ijro ishi obyekti bo‘ladi yoki har qanday bunday tergov xavfi mavjud yoki ko‘rib chiqilmoqda; yoki
mulkchilik / nazorat tuzilmasi yoki bozor tuzilmasiga o‘tish yo‘lida sezilarli o‘zgarishlar yuz beradi.
UZBATni kompleks tekshirish jarayonida Mijoz tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlar (shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, tashqi so‘rovnoma) to‘liq va aniqdir.
Javobgarlikni to‘sish
1.2. Mijoz Kompaniyani u yoki uning xodimlari, agentlari, pudratchilari, vakillari yoki keyingi mijozlari tomonidan sodir etilgan har qanday yo‘qotishlar, majburiyatlar, zararlar, xarajatlar (shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, sud xarajatlari) va poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish natijasida yuzaga keladigan xarajatlardan himoya qilishga rozilik beradi.
Audit huquqi
1.3. UZBAT, uning vakolatli maslahatchilari va boshqa vakillari Mijoz va uning Uyushgan tomonlari tomonidan ushbu Bitim shartlariga rioya etilishini (jumladan, Ishbilarmonlik odobi qoidalariga, Ta’minot zanjiri nazoratini qo‘llab-quvvatlash va tamaki bargi va/yoki BAT mahsulotlarining noqonuniy savdosining oldini olish bo‘yicha Qisqacha tavsifga rioya etilishini) tekshirishlari mumkin. Ushbu bandga muvofiq audit o‘tkazishga ko‘maklashish maqsadida Mijoz UZBAT (shu jumladan uning vakolatli xodimlari), uning vakolatli maslahatchilari va boshqa vakillariga so‘rov bo‘yicha (UZBAT uchun xarajatlarsiz) quyidagilarni taqdim etishi shart:
ushbu Kelishuvga aloqador yozuvlardan oqilona foydalanish;
barcha tegishli ma’lumotlar, binolar, ma’lumotlar, xodimlar, agentlar, subpudratchilar va aktivlarga ular mavjud bo‘lgan barcha joylarda (yoki ularning mavjudligini asosli ravishda kutish mumkin), shu jumladan, Mijozning majburiyatlari bajarilgan, bajarilgan yoki bajarilishi kerak bo‘lgan joylarga oqilona kirish
(lekin Mijoz maxfiy saqlashi kerak bo‘lgan ma’lumotlarga yoki qonuniy imtiyozga ega bo‘lgan va/yoki sud imtiyozi ostida bo‘lgan ma’lumotlarga emas); va
har qanday auditni o‘tkazishda barcha oqilona yordam.
Tasdiqlash
1.4. Mijoz Kompaniya tomonidan poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish xavfini minimallashtirish uchun Kompaniya turli jarayonlar, protokollar va tartib-qoidalardan foydalanishini tan oladi va bunga rozi bo‘ladi. Agar Mijoz Kompaniya tomonidan so‘ralgan ma’lumotlarni o‘z vaqtida taqdim etmasa yoki Kompaniya Mijoz tomonidan poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish bilan bog‘liq huquqbuzarlik sodir etilgan yoki sodir etiladi deb taxmin qilish uchun asosli sabablarga ega bo‘lsa, Kompaniya Kompaniya yoki uning har qanday aloqador shaxsi tomonidan Mijozga har qanday tovarlar, xizmatlar yoki to‘lovlarni taqdim etishni kechiktirish huquqini o‘zida saqlab qoladi. Kompaniya Jinoiy daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi amaldagi qonunga rioya qilish uchun bunday oqilona choralarni ko‘rish natijasida yuzaga kelgan har qanday kechikish uchun javobgar emas.
Mijozlar bilan munosabatlarni to‘xtatish
1.5 Kompaniyadan har qanday bildirishnomani olgandan so‘ng, Mijoz o‘zining tijorat munosabatlarini darhol to‘xtatish va keyingi mijozga tamaki bargi va/yoki mahsulotni yetkazib berishni quyidagi asoslarga ko‘ra to‘xtatish majburiyatini oladi:
a) Kompaniya Keyingi mijozning noqonuniy savdoda ishtirok etgani yoki poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliqdan qochish yoki soliqdan qochishga yordam berish jinoyatlarini sodir etgani haqida hujjatli yoki boshqa muhim dalillarga ega bo‘lsa; yoki
b) Kompaniya tartibga soluvchi organdan Mijoz Keyingi mijoz bilan tijorat aloqalarini to‘xtatishi va tamaki bargi va/yoki mahsulot yetkazib berishni to‘xtatishi kerakligi to‘g‘risida yozma xabarnoma oldi. Shubhalarning oldini olish uchun, tartibga soluvchi organning bunday yozma xabari Mijoz tomonidan Keyingi mijoz noqonuniy savdo bilan shug‘ullanayotganligining ishonchli dalili sifatida qabul qilinadi.
1.6 Kompaniya istalgan vaqtda Mijozga yozma xabarnoma yuborish orqali ushbu Shartnomaning amal qilishini darhol to‘xtatish huquqiga ega:
nazorat qiluvchi organning mijoz bila turib yoki ehtiyotsizlik oqibatida kontrabanda tamaki bargi va/yoki mahsulotni qonunga xilof ravishda ishlab chiqarish, sotish, tarqatish va saqlashda va/yoki u bilan bog‘liq pul yuvishda (shu jumladan, pul yuvish yoki terrorizmni moliyalashtirish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish bilan bog‘liq jinoyatni sodir etishda) ishtirok etganligini tasdiqlovchi ishonchli dalillarga asoslangan so‘roviga ko‘ra;
agar Kompaniya Mijoz tamaki bargi va/yoki mahsulotlarining noqonuniy savdosi xavfini kamaytirish talabini asossiz ravishda bajarmayapti deb asosli ravishda hisoblasa va Mijoz Kompaniya tomonidan Mijozni xabardor qilishda belgilangan oqilona muddat ichida Kompaniyaning xavotirlarini bartaraf eta olmasa;
Kompaniyada Mijoz bila turib yoki ehtiyotsizlik oqibatida kontrabanda tamaki bargi yoki Mijoz yoki uning affillangan shaxslari tomonidan sotiladigan mahsulotlarni noqonuniy ishlab chiqarish, sotish, tarqatish va/yoki saqlashda va/yoki shu bilan bog‘liq pul yuvishda (shu jumladan, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash yoki soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish jinoyatini sodir etishda) ishtirok etganligi to‘g‘risida hujjatli yoki boshqa muhim dalillar mavjud bo‘lsa;
Kompaniyada Mijozning poraxo‘rlik va korrupsiya, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish bilan bog‘liq huquqbuzarliklarni sodir etayotgani, sodir etgani yoki sodir etishi mumkinligi haqida shubha paydo bo‘lsa;
agar Mijoz Kompaniya tomonidan asosli ravishda so‘ralgan har qanday ma’lumotlarni Kompaniya tomonidan so‘ralgan kundan boshlab 20 ish kuni ichida yoki tomonlar yozma ravishda kelishgan boshqa muddatda taqdim etmasa;
agar Tomonlar 2.2.-bandga muvofiq iqtisodiy sanksiyalar xavfiga nisbatan amaliy qarorni 2.3.-bandga muvofiq bildirishnoma olinganidan keyin 10 ish kuni ichida yoki 2.2.-bandda ko‘rsatilgan xavflar to‘g‘risida UZBATga ma’lum bo‘lganidan keyin 10 ish kuni ichida kelishmasalar yoki UZBAT bunday iqtisodiy sanksiyalar xavfini uni qondirish uchun kamaytirish mumkin emas deb hisoblasa. 10 ish kuni mobaynida Tomonlarning ushbu Bitim bo‘yicha tegishli majburiyatlari to‘xtatib turiladi.
agar Kompaniya o‘zining ichki siyosati va tartib-qoidalariga muvofiq xavflarni baholash va Mijozning keng qamrovli tekshiruvini yangilashi kerak bo‘lsa, bu Mijozdan talab qilinadigan boshqa qoidalar yoki shartlar to‘plamiga olib keladi va Mijoz ushbu qoidalarni va/yoki ushbu Shartnomaga kiritilgan shartlarni Kompaniya Mijozni ular haqida yozma ravishda xabardor qilganidan keyin qabul qilmasa.
Savdo sanksiyalari
Ushbu bandda:
"Affillangan shaxs" deganda (i) mijozning joylashtirilgan ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarining 50 foizdan ortig‘iga bevosita yoki bilvosita, bir yoki bir nechta vositachilar orqali egalik qiluvchi yuridik shaxs (mijozdan tashqari) va (ii) mijoz tomonidan bevosita yoki bilvosita bir yoki bir nechta vositachilar orqali nazorat qilinadigan yuridik shaxs tushuniladi, har bir holatda "nazorat" atamasi bevosita yoki bilvosita ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarga, shartnoma bo‘yicha foizlarga egalik qilish orqali yoki boshqacha tarzda tashkilotning boshqaruvi va siyosati yo‘nalishini yo‘naltirish yoki belgilash vakolatlariga egalik qilishni anglatadi.
"Bog‘liq tomonlar" Affillangan shaxsning mansabdor shaxslari, direktorlar, xodimlar, pudratchilar, aksiyadorlar, vakillar yoki agentlarni o‘z ichiga oladi.
"Taqiqlangan hudud" deganda Afg‘oniston, Belarus, Eron, Myanma (Birma), Shimoliy Koreya, Rossiya, Suriya va Ukraina hukumatining nazorati ostida bo‘lmagan Donetsk, Xerson, Lugansk va Zaporoje viloyatlari, shuningdek, Qrim va Sevastopol tushuniladi, bunday ro‘yxat vaqti-vaqti bilan Xaridor tomonidan yangilanishi va xabardor qilinishi mumkin.
"Sanksiyalar bo‘yicha organ": (i) Birlashgan Millatlar Tashkiloti; (ii) Yevropa Ittifoqi yoki uning har qanday a’zo davlati; (iii) Birlashgan Qirollik; (iv) Amerika Qo‘shma Shtatlari; (v) yuqorida sanab o‘tilgan har qanday davlatning hukumat organlari, jumladan, xususan, AQSH Moliya vazirligining Xorijiy aktivlarni nazorat qilish boshqarmasi ("OFAC"), AQSH Davlat departamenti, Sanoat va xavfsizlik byurosi, Hazrati Oliylarining G‘aznachiligi hamda Biznes va savdo vazirligi; va (vi) tegishli yurisdiksiyaga ega bo‘lgan har qanday boshqa davlat organi yoki uning iqtisodiy sanksiyalarni qo‘llaydigan, boshqaradigan yoki ularga rioya etilishini ta’minlaydigan har qanday affillangan shaxs;
"Sanksiya qilingan shaxs" deganda jismoniy yoki yuridik shaxs (jumladan, har qanday bank), (i) vaqti-vaqti bilan o‘zgartirishlar kiritilgan har qanday tegishli sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan, shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qo‘shma sanksiyalar ro‘yxati, AQSH Xorijiy aktivlarni nazorat qilish boshqarmasining SDN (Specially Designated Nationals and Blocked Persons List - maxsus ajratilgan fuqarolar va bloklangan shaxslar ro‘yxati) ro‘yxati ("OFAC"), Birlashgan Qirollikning moliyaviy sanksiyalar obyektlarining qo‘shma ro‘yxati va Buyuk Britaniyaning sanksiyalar ro‘yxati, Yevropa Ittifoqining moliyaviy sanksiyalarga duchor bo‘lgan shaxslar, guruhlar va tashkilotlarining qo‘shma ro‘yxati yoki (ii) ro‘yxatga olingan, shtab-kvartirasi yoki qarorgohi Eron, Suriya, Kuba, Shimoliy Koreyada, Donetsk, Xerson, Lugansk va Zaporoje viloyatlarining Ukraina nazorati ostida bo‘lmagan hududlarida yoki Qrim va Sevastopol.
"Iqtisodiy sanksiyalar" deganda iqtisodiy, moliyaviy, savdo yoki boshqa sanksiyalarga taalluqli har qanday qonun, qaror, ko‘rsatma, farmon yoki qaror, shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, har qanday savdo cheklovlari, embargolar, import yoki eksportni taqiqlash, sanksiya qo‘llagan shaxslar, hukumatlar, mamlakatlar, guruhlar yoki hududlar bilan bitimlarni taqiqlash yoki cheklash, shuningdek, mablag‘lar, aktivlar yoki xizmatlarni taqdim etish, olish yoki o‘tkazishni har qanday taqiqlash yoki vaqti-vaqti bilan quyidagilar tomonidan qo‘llaniladigan, boshqariladigan, qabul qilinadigan yoki qo‘llaniladigan shunga o‘xshash choralar tushuniladi: (i) Yevropa Ittifoqi yoki uning har qanday a’zo davlati; (ii) Birlashgan Qirollik, shu jumladan, Hazrati Oliylarining G‘aznachiligi va Biznes va savdo vazirligi; (iii) Amerika Qo‘shma Shtatlari, shu jumladan OFAC, Sanoat va xavfsizlik byurosi va AQSH Davlat departamenti; (iv) Birlashgan Millatlar Tashkiloti, shu jumladan BMT Xavfsizlik Kengashining sanksiyalar bo‘yicha har qanday qo‘mitasi; yoki (v) yoki boshqa har qanday tegishli hukumat yoki tartibga soluvchi organ, shu jumladan ushbu Shartnoma bo‘yicha majburiyatlar bajarilishi kerak bo‘lgan har qanday mamlakat.
"Keyingi mijoz" Mijozning keyingi mijozini (iste’molchilardan tashqari) anglatadi.
Mijoz quyidagilarni ma’lum qiladi, kafolatlaydi va o‘z zimmasiga oladi:
ushbu Shartnoma yoki "UZBAT" va Mijoz o‘rtasidagi mahsulot yetkazib berish bo‘yicha boshqa kelishuvlar ("Tegishli kelishuvlar") / "UZBAT" bilan munosabatlarda o‘z majburiyatlarini bajarishda: (i) "UZBAT" mahsulotlarini yoki u bilan bog‘liq har qanday mablag‘larni to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita sanksiyalar ostida bo‘lgan shaxsning yoki sanksiyalar ostida bo‘lgan shaxsga tegishli yoki nazorat qilinadigan har qanday jismoniy yoki yuridik shaxsning ixtiyoriga yoki foydasiga bermasligini ta’minlaydi; (ii) sanksiyalar ostida bo‘lgan har qanday shaxsdan yoki sanksiyalar ostida bo‘lgan shaxsga bevosita yoki bilvosita tegishli bo‘lgan yoki uning nazorati ostidagi har qanday shaxsdan Mahsulotni tashish yoki UZBAT to‘lovini amalga oshirishda foydalanish (shu jumladan, shubhalarning oldini olish uchun, UZBAT tomonidan bevosita yoki bilvosita to‘langan mablag‘lar sanksiyalar ostida bo‘lgan har qanday moliyaviy muassasadan kelib chiqmasligini yoki undan o‘tmasligini ta’minlash); (iii) UZBATning oldindan yozma ruxsatisiz Mahsulotlarni har qanday Taqiqlangan hududga yoki u orqali sotish, tarqatish, yuborish, targ‘ib qilish yoki qayta yo‘naltirish (bunday ro‘yxat BAT tomonidan yangilanishi va Mijozning ixtiyoriga ko‘ra vaqti-vaqti bilan unga xabar qilinishi mumkin); yoki (iv) har qanday jinoiy faoliyatdan olingan yoki olingan yoki sanksiyalar ostidagi mamlakat bilan bog‘liq har qanday biznes faoliyati natijasida ro‘yxatdan o‘tgan yoki joylashgan yoki olingan har qanday shaxsdan yoki u orqali olingan har qanday mablag‘lardan foydalangan yoki ishtirok etgan holda bevosita yoki bilvosita UZBAT to‘lovini amalga oshirish.
(b) Na u, na uning Assotsiatsiyalangan tomonlari hozirda (i) sanksiyaga uchragan shaxs emas, (ii) sanksiyaga uchragan shaxsga bevosita yoki bilvosita egalik qilmaydi yoki nazorat qilmaydi, yoki (iii) taqiqlangan hudud hukumati tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilmagan yoki rezident hisoblanadi, egalik qiladi yoki nazorat qiladi yoki uning nomidan harakat qiladi.
Mijoz (i) tegishli sanksiyalar organi, (ii) kelib chiqish mamlakati va (iii) dastlabki eksport mamlakatining iqtisodiy sanksiyalari doirasida barcha zarur litsenziyalar va ruxsatlarsiz UZBAT mahsulotlaridan bevosita yoki bilvosita, har qanday manzilga yoki uning ichida yoki har qanday shaxsga foydalanmaydi, sotmaydi, qayta sotmaydi, eksport qilmaydi, qayta eksport qilmaydi, uzatmaydi, qayta yo‘naltirmaydi, begonalashtirmaydi yoki boshqacha tarzda yetkazib bermaydi.
Mijoz ushbu Shartnoma maqsadlari uchun sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasada bank hisobiga ega bo‘lishi va ushbu Shartnomaga muvofiq o‘tkazilgan yoki ushbu Kelishuv natijasida yuzaga keladigan barcha mablag‘lar faqat sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasalardan foydalangan holda o‘tkazilishini ta’minlashi kerak.
Mazkur Kelishuvning predmeti bo‘lgan har qanday bitim UZBATning tayinlangan banki Mijozga yoki undan mablag‘larni o‘tkazishga ruxsat berishidan kelib chiqadi.
Mazkur Kelishuvga muvofiq hech qanday xizmat yoki mahsulot yetkazib berish bevosita yoki bilvosita Kubaga yo‘naltirilmagan, Kubaga kiritilmagan yoki Kubadagi shaxslar uchun mo‘ljallanmagan.
Kompaniya o‘z faoliyatini Iqtisodiy sanksiyalarga to‘liq muvofiq ravishda olib boradi va olib boradi, shuningdek, Iqtisodiy sanksiyalarga doimiy rioya qilinishini ta’minlashga qaratilgan siyosat va tartiblarni ishlab chiqadi va qo‘llab-quvvatlaydi.
Na u, na uning xabardorligi va ishonchiga ko‘ra, uning Uyushgan tomonlaridan hech biri Etkazib beruvchi, Etkazib beruvchining Affillangan shaxslari, UZBAT va/yoki UZBATning Affillangan shaxslari tomonidan qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan har qanday iqtisodiy sanksiyalarning buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan holatlardan xabardor emas yoki bevosita yoki bilvosita harakat qilmagan.
(c) Ta’minotchi ushbu Shartnoma maqsadlari uchun sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasada bank hisob raqamini ochishi va ushbu Shartnomaga muvofiq o‘tkazilgan yoki ushbu Shartnoma natijasida yuzaga keladigan barcha mablag‘lar faqat sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasalardan (sanksiyalar ostida bo‘lgan har qanday moliyaviy muassasadan kelib chiqadigan yoki ular orqali o‘tadigan mablag‘larsiz) o‘tkazilishini ta’minlashi kerak.
Ushbu Shartnoma doirasidagi har qanday tranzaksiya, agar tayinlangan UZBAT banki mablag‘larni Yetkazib beruvchiga yoki Yetkazib beruvchidan o‘tkazishga ruxsat bersa, amalga oshiriladi. Agar Yetkazib beruvchi tomonidan taqdim etilgan bank hisobvarag‘i sanksiyalar ostida bo‘lgan moliyaviy muassasada bo‘lsa, o‘tkazishga ruxsat berilmaydi va Yetkazib beruvchi sanksiyalar ostida bo‘lmagan moliyaviy muassasada bank hisobvarag‘ini taqdim etishi kerak bo‘ladi.
U o‘z faoliyatini qo‘llaniladigan iqtisodiy sanksiyalarga to‘liq muvofiq ravishda olib boradi va amalga oshiradi, shuningdek, iqtisodiy sanksiyalarga doimiy rioya qilinishini ta’minlash uchun mo‘ljallangan siyosat va tartiblarni o‘rnatadi va qo‘llab-quvvatlaydi.
Ushbu bilan Mijoz quyidagi hollarda barcha tegishli tafsilotlar bilan birgalikda UZBATni darhol yozma ravishda xabardor qilish majburiyatini oladi, agar:
iqtisodiy sanksiyalar (jumladan, mamlakat yoki shaxsga nisbatan iqtisodiy sanksiyalar qo‘llash yoki iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq sanksiya ostidagi tovarlar yoki xizmatlar ro‘yxatiga biror mahsulot yoki xizmatni kiritish) natijasida ushbu Kelishuv bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajara olmaydi; yoki
u yoki uning keyingi mijozlari yoki banklari: (i) sanksiyalangan shaxsga aylanadi; yoki (ii) bevosita yoki bilvosita sanksiyalangan shaxsga tegishli yoki uning nazorati ostida bo‘ladi.
2.4 Mijoz UZBAT ushbu Bitim bo‘yicha o‘z majburiyatlariga taalluqli yozuvlarni, shu jumladan Mijoz hududida tekshirishi yoki boshqacha tarzda auditdan o‘tkazishi mumkinligiga rozilik bildiradi. Mijoz UZBATga auditni imkon qadar tezroq o‘tkazish uchun barcha zarur kirish imkoniyati, ma’lumot va hujjatlarni taqdim etadi.
2.5 Ushbu Kelishuvning teskari bo‘lgan har qanday qoidalariga qaramay, agar UZBAT o‘zining yagona oqilona fikriga ko‘ra, bunday harakat iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq qoidabuzarlik bo‘lishi yoki har qanday qoidabuzarlikka hissa qo‘shishi yoki boshqacha tarzda uning salbiy oqibatlariga olib kelishi mumkinligini aniqlasa, UZBAT ushbu Kelishuvga muvofiq hech qanday to‘lovlarni amalga oshirish yoki boshqa harakatlarni amalga oshirishga majbur emas (va ushbu Shartnomaga muvofiq har qanday harakatlarni amalga oshirmaslik yoki kechiktirish uchun javobgar emas).
2.6. 2.3-bandga muvofiq xabardor qilingandan so‘ng, Mijoz Iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq ushbu Shartnomaning amal qilishini davom ettirishni ta’minlaydigan amaliy qarorni oqilona muddat davomida kelishish ustida UZBAT bilan ishlaydi.
2.7 Agar UZBATga Mijoz yoki har qanday Uyushgan tomon UZBATning mutlaq asosli fikriga ko‘ra, UZBAT yoki uning har qanday Affillangan tomonini qoidabuzarlik, jarima xavfiga duchor qilgan yoki duchor qilishi mumkin bo‘lgan holatlar haqida xabar berilgan yoki unga ma’lum bo‘lgan bo‘lsa, Mijoz, agar UZBAT talab qilsa, amaldagi qonunchilik bo‘yicha UZBAT majburiyatlarini hisobga olgan holda, UZBAT uchun maqbul bo‘lgan amaliy yechimni kelishish uchun UZBAT bilan hamkorlik qilishi kerak.
2.8. "UZBAT" quyidagi hollarda Mijozga yozma xabarnoma yuborib, u bilan o‘zining tijorat munosabatlarini (shu jumladan, ushbu va boshqa har qanday tegishli kelishuvni) istalgan vaqtda darhol to‘xtatish huquqiga ega:
UZBAT mijoz va/yoki uning Affillangan shaxslari:
(i) har qanday iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq biror huquqbuzarlikni buzsa yoki sodir etsa; yoki
(ii) UZBATning har qanday iqtisodiy sanksiyalarni buzishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan har qanday harakatlarni amalga oshirgan bo‘lsa;
UZBAT, o‘z ixtiyoriga ko‘ra, Mijoz va/yoki uning Affillangan shaxslari tomonidan amalga oshirilgan har qanday harakat, ijro yoki bajarilmasligi BAT va/yoki uning Affillangan shaxslari uchun Iqtisodiy sanksiyalarga muvofiq har qanday salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin yoki olib kelishi mumkin bo‘lgan qoidabuzarlik bo‘lishi mumkinligini belgilaydi;
Buyurtmachi va/yoki uning Affillangan shaxslari sanksiyalangan shaxslarga aylanadi yoki sanksiyalangan shaxsga tegishli yoki uning nazorati ostida bo‘ladi. 2.8 (a) va (b) -bandlarga muvofiq UZBAT shartnomani bekor qilish to‘g‘risida xabarnoma yuborishidan oldin, Mijoz UZBAT xabar bergan har qanday qoidabuzarliklar va/yoki nomuvofiqliklarga javob berish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. Agar javob berish muddati ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bunday javob mijoz UZBATga taxmin qilinayotgan qoidabuzarliklar va/yoki nomuvofiqliklar to‘g‘risida xabar bergan kundan boshlab 14 kun ichida taqdim etilishi kerak.
Ta’riflar
"Affillangan shaxs" deganda (i) mijozning joylashtirilgan ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarining 50 foizdan ortig‘iga bevosita yoki bilvosita, bir yoki bir nechta vositachilar orqali egalik qiluvchi yuridik shaxs (mijozdan tashqari) va (ii) mijoz tomonidan bevosita yoki bilvosita bir yoki bir nechta vositachilar orqali nazorat qilinadigan yuridik shaxs tushuniladi, har bir holatda "nazorat" atamasi bevosita yoki bilvosita ovoz beruvchi qimmatli qog‘ozlarga, shartnoma bo‘yicha foizlarga egalik qilish orqali yoki boshqacha tarzda tashkilotning boshqaruv va siyosat yo‘nalishini yo‘naltirish yoki belgilash vakolatlariga egalik qilishni anglatadi.
"Bog‘liq tomonlar" mansabdor shaxslar, direktorlar, xodimlar, aksiyadorlar, vakillar yoki agentlarni o‘z ichiga oladi.
"Poraxo‘rlik va korrupsiya to‘g‘risidagi qonunlar" Buyuk Britaniyaning 2010-yildagi "Poraxo‘rlik to‘g‘risida"gi qonuni va 1977-yildagi AQShning "Xorijdagi korrupsiyaga qarshi kurash to‘g‘risida"gi qonuni yoki boshqa shunga o‘xshash mahalliy yoki milliy qonunlar, qarorlar, qoidalar yoki korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi me’yoriy hujjatlarni anglatadi.
"Poraxo‘rlik va korrupsiya bilan bog‘liq jinoyat" har qanday rasmiy sud yoki sudda poraxo‘rlik va korrupsiya qonunlarini buzish bilan bog‘liq har qanday jinoyat uchun jinoiy javobgarlikni anglatadi.
"Kompaniya" Shartnoma tuzilgan BAT kompaniyasini anglatadi.
"Hujjatli yoki boshqa muhim dalillar" deganda (i) har qanday yurisdiksiyadagi har qanday rasmiy sud yoki tribunal tomonidan kontrafakt mahsulotlarni ishlab chiqarish, sotish, tarqatish va/yoki saqlash yoki sigareta/tamaki kontrabandasi yoki boshqa har qanday noqonuniy faoliyat bilan bog‘liq har qanday jinoyat uchun jinoiy hukm tushuniladi; yoki (ii) har qanday yurisdiksiyadagi har qanday rasmiy sud yoki tribunalning kontrafakt mahsulotlarni ishlab chiqarish, sotish, tarqatish va/yoki saqlash yoki sigareta/tamaki kontrabandasi yoki boshqa har qanday noqonuniy faoliyat bilan bog‘liq har qanday fuqarolik ishi bo‘yicha qarori.
"Iqtisodiy sanksiyalar" Janobi Oliylarining G‘aznachiligi, Buyuk Britaniya Tashqi savdo vazirligi, AQSH Moliya vazirligi tomonidan joriy etilgan barcha joriy sanksiyalarni va Yevropa Ittifoqi, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va boshqa shunga o‘xshash organlar (hukumat yoki boshqa) tomonidan qo‘llaniladigan har qanday shunga o‘xshash sanksiyalarni, shuningdek, amaldagi qonunlar yoki qarorlarni anglatadi.
"Taqiqlangan hudud":
- Afg‘oniston
- Belarus
- Myanma (Birma)
- Eron
- Kuba
- Suriya
- Shimoliy Koreya
- Rossiya Federatsiyasi
- Donetsk, Xerson, Lugansk va Zaporoje viloyatlari, Qrim va Sevastopolning Ukraina hukumati nazorati ostida bo‘lmagan hududlari.
"G‘ayriqonuniy savdo" kontrabanda tamaki bargi yoki mahsulotlarini qonunga xilof ravishda sotish, tarqatish va/yoki saqlashni, shu jumladan bunday tamaki bargini va/yoki mahsulotlarni deklaratsiyasiz yoki aksiz va/yoki boshqa soliqlarni to‘lamasdan yuklab jo‘natishni va/yoki shu bilan bog‘liq bo‘lgan pul yuvishni anglatadi.
"Pul yuvish yoki terrorizmni moliyalashtirish to‘g‘risidagi qonun" Buyuk Britaniyaning 2002-yildagi Jinoiy daromadlar to‘g‘risidagi qonuni yoki 2000-yildagi Terrorizm to‘g‘risidagi qonuni yoki pul yuvish yoki terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bog‘liq boshqa shunga o‘xshash mahalliy yoki milliy qonunlar, qarorlar, qoidalar yoki me’yoriy hujjatlarni anglatadi.
"Jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish bilan bog‘liq jinoyat" jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish to‘g‘risidagi amaldagi qonunga muvofiq jinoyatni, shu jumladan, lekin bular bilan cheklanmagan holda, har qanday (i) jinoiy yoki terroristik mulkni yashirish, niqoblash, o‘zgartirish yoki o‘tkazish, (ii) boshqa shaxsning jinoiy yoki terroristik mulkdan foydalanishi, sotib olishi yoki nazorat qilishiga yordam beradigan tadbirlarda ishtirok etish, (iii) jinoiy yoki terroristik mulkni sotib olish, undan foydalanish yoki unga egalik qilish yoki (iv) pul yoki mulkni taqdim etish uchun boshqa shaxsni jalb qilish yoki mulk terroristik maqsadlarda ishlatiladi degan niyatda yoki shubhada boshqa shaxsdan pul yoki boshqa mulkni olishni anglatadi.
"Davlat mansabdor shaxsi" - qonun chiqaruvchi, ma’muriy yoki sud lavozimini egallagan shaxs nomidan ish ko‘ruvchi yoki ish ko‘ruvchi har qanday shaxs, shu jumladan davlat organi, davlat korxonasi yoki jamoat tashkiloti, siyosiy partiya nomidan ish ko‘ruvchi har qanday shaxs. Shuningdek, har qanday siyosiy lavozimga nomzod, hukumat a’zosi yoki har qanday davlat departamenti, idorasi, uning bir qismi yoki davlat korxonasi bilan birlashtirilgan har qanday davlat korxonasi/qo‘shma korxona/sheriklik (shu jumladan bunday korxonaning sherigi yoki aksiyadori). Ommaviy xalqaro tashkilotlarning a’zolari yoki har qanday shunday idora, muassasa yoki uning bir qismi nomidan ish ko‘ruvchi boshqa shaxslar ham shular jumlasiga kiradi.
"Keyingi mijoz" Mijozning keyingi mijozini anglatadi.
"Soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash bilan bog‘liq jinoyat" quyidagilardan iborat jinoyatni anglatadi: (i) davlat daromadlari bilan firibgarlik yoki (ii) soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash shaklidagi firibgarlikda ongli ravishda ishtirok etish yoki chora ko‘rish. Shubhasiz, "soliq" har qanday yurisdiksiyada undiriladigan har qanday aksiz, soliq yoki yig‘imlarni o‘z ichiga oladi.
"Soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish bilan bog‘liq jinoyat" quyidagilardan iborat huquqbuzarlikni anglatadi: (i) boshqa shaxs tomonidan soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash ko‘rinishidagi firibgarlikda qasddan ishtirok etish yoki chora ko‘rish orqali soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashga ko‘maklashish; yoki (ii) soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash ko‘rinishidagi jinoyatni sodir etishga ko‘maklashish, undash, maslahat berish yoki ta’minlash.
"Soliqqa tortish to‘g‘risidagi qonunlar" deganda amaldagi barcha soliqqa tortish to‘g‘risidagi qonunlar, jumladan, Buyuk Britaniyaning 2017-yildagi Jinoiy moliya to‘g‘risidagi qonuni, davriy o‘zgarishlar va tuzatishlarni hisobga olgan holda, shuningdek, unga muvofiq qabul qilingan har qanday qonunosti hujjatlari tushuniladi.
Hujjatning 2024 yil 1 apreldagi versiyasi.